Presidentsverkiezingen; Herhaling referendum in Slowakije

BRATISLAVA, 21 FEBR. De Slowaakse president, Michal Kovác, heeft vlak voor het einde van zijn ambtstermijn een referendum uitgeschreven over het controversiële onderwerp van directe presidentsverkiezingen. Het vindt plaats op 19 april.

Kovác, wiens ambtstermijn op 2 maart afloopt, wil een herhaling van een referendum over hetzelfde onderwerp, dat in mei vorig jaar op een fiasco uitliep. Op initiatief van de oppositie, en op basis van een door een half miljoen mensen ondertekende petitie was toen aan de vragen van het referendum - over de wenselijkheid van een NAVO-lidmaatschap van Slowakije - een vraag toegevoegd over de wenselijkheid van directe presidentsverkiezingen. De regering van premier Mear - die fel tegen directe presidentsverkiezingen is - schrapte op het allerlaatste moment die vraag van het stembiljet. Dat leidde tot zoveel ophef en verwarring dat uiteindelijk maar tien procent van de Slowaken zijn stem uitbracht en werd het referendum ongeldig. Het Constitutionele Hof besliste onlangs dat de regering met het schrappen van de vraag de grondwet schond.

Tot dusverre wordt de Slowaakse president door het parlement gekozen. De oppositie wil dat de president door de bevolking wordt gekozen.

Premier Mear heeft gisteren laten weten geen kandidaat te willen zijn voor de opvolging van Kovác. Zijn Beweging voor een Democratisch Slowakije (HZDS), de grootste partij van het land, had eerder gesuggereerd dat hij op 5 maart, als het parlement een nieuwe stemronde houdt voor de opvolging van Kovác, kandidaat zal zijn. Mear zelf had daarop gezegd alleen in aanmerking te willen komen voor het presidentschap als bij voorbaat vaststaat dat hij wint. Daarvoor hebben zijn aanhangers in het parlement negentig stemmen nodig - vijf meer dan de regerende coalitie van Mear heeft. Pogingen van de HZDS om die vijf stemmen bij de oppositie 'los te weken' zijn echter mislukt.

Aldus staat zo goed als vast dat het parlement ook op 5 maart niet tot een beslissing over de opvolging van de dan al vertrokken Kovác komt. Volgens de grondwet komt in dat geval een aantal bevoegdheden van de president terecht bij de premier - Mear. Het referendum van 19 april heeft overigens geen bindend karakter. Bij de volksraadpleging zullen ook de vragen over de wenselijkheid van een NAVO-lidmaatschap opnieuw gesteld. (AP)