Palestijnen worstelen weer met gasmaskers

JERUZALEM, 21 FEBR. De organisatie Dokters Voor Mensenrechten heeft deze week een kort geding aangespannen om de staat Israel te dwingen ook de Palestijnen in de Westelijke Jordaanoever die nog onder Israelisch gezag vallen, en Palestijnse gevangenen in Israel, gratis gasmaskers te verstrekken.

Tijdens de Golfoorlog in 1991 gaf Israel Palestijnen in de Westelijke Jordaanoever gasmaskers - althans, aan hen die vlakbij Israelische 'doelwitten' als Tel Aviv woonden. Omdat de Palestijnse opstand tegen de bezetting in volle gang was, was het Israelische leger bang dat Palestijnen de gasmaskers tijdens gevechten met het Israelische leger zouden dragen, wat ze ongevoelig zou maken voor traangasgranaten van de soldaten. Er was een rechtszaak voor nodig om de distributie op gang te krijgen, die overigens zo onvolledig werd uitgevoerd dat sommige Palestijnen ten slotte zelf van kooltjes en plastic maar 'maskers' knutselden.

Anno 1998 valt een deel van de Westelijke Jordaanoever, de zogenoemde 'zone A', echter onder het Palestijnse Gezag. Het Israelische leger, distributeur van gasmaskers, vindt dat het Palestijnse Gezag de bewoners daar moet helpen. De meeste Palestijnen talen niet naar maskers. Zij geloven dat Saddam misschien wel joodse steden als Tel Aviv, maar geen Arabische steden als Ramallah zal aanvallen. Niettemin heeft de Palestijnse minister van Gezondheid, Riad Za'noun, de Verenigde Staten en Europa om maskers en medicijnen gevraagd - niet alleen tegen een mogelijke biologische aanval vanuit Irak, maar ook om Palestijnen in de toekomst tegen Israelisch gifgas te beschermen.

Het dilemma van 1991 blijft bestaan voor Palestijnen in Israelische gevangenissen, en Palestijnen die in de 'zone C' wonen, dat deel van de Westelijke Jordaanoever dat onder totale Israelische controle valt. Zij hebben, anders dan Israelische medegevangenen en de 145.000 joodse kolonisten in zone C, geen maskers gekregen. Dokters Voor Mensenrechten hoopt deze “discriminatie” nu met een rechtszaak te keren.

Het Israelische leger is verdeeld over de kwestie. Sommigen vinden dat Israel verantwoordelijk is voor Palestijnen die zij weigert aan het gezag van PLO-leider Arafat over te dragen. Maar procureur-generaal Orit Koren droeg deze week het argument uit 1991 weer aan: “We hebben genoeg maskers om binnen 24 tot 48 uur uit te delen. Toch wil de staat dat niet doen, uit angst dat de maskers bij rellen worden gebruikt om de Palestijnen ongevoelig te maken voor traangas.” De uitspraak wordt woensdag of donderdag verwacht.