'Jonge wilde' uit CDU leert van 'trekpaard' Kohl

De kandidaat van de Duitse christendemocratische partij CDU bij de deelstaatverkiezingen in Nedersaksen, die op 1 maart worden gehouden, voert als 'jonge wilde' in de partij 'oppositie' tegen bondskanselier Kohl. Deze noemt Christian Wulff echter het “grootste talent” in de partij. Samen voerden ze deze week in Nedersaksen campagne.

CLOPPENBURG, 21 FEBR. Ze hebben een uur gewacht in de koude zaal, waar de brandweerkapel voor Stimmung zorgde. Als het 'hoge bezoek' wordt aangekondigd, valt de muziek stil. Christian Wulff komt op zijn eigen 'tune' binnenlopen. Brede lach, blinkend gebit. Terwijl uit de luidsprekers 'Welcome Today, Welcome Tomorrow' knettert, springt Wulff enthousiast zwaaiend het podium op. Een vleugje Amerika in Nedersaksen.

“Wulff heeft 'power' ”, roept een middelbare scholiere tegen haar vriendin. Voor hen is Wulff de Tony Blair van Duitsland. Alleen zit hij niet bij de sociaal-democraten, maar in Helmut Kohls eigen CDU.

Christian Wulff, de jonge christen-democraat, vergelijkt Duitsland met de Buddenbrooks uit de grote roman van Thomas Mann. De eerste generatie legde de fundamenten van het succes, de tweede en derde generatie vergrootten de welstand, de vierde verbraste alles.

“We moeten weer spaarzaam worden. Risico's durven nemen, bedrijven opzetten. Niet afwachten en dan de boot missen. Columbus had Amerika nooit verovert, als hij eerst op een krediet van de bank had moeten wachten.”

Tweeduizend opa's en oma's, vaders en moeders, jongens en meisjes klappen instemmend. Ze staan tegen elkaar aan gedrukt in de overvolle Stadthalle van Cloppenburg. De halve stad lijkt uitgelopen voor Wulff, die het over een week, op 1 maart, bij de verkiezingen in Nedersaksen opneemt tegen de sociaal-democratische premier Gerhard Schröder. Sommigen hebben een fototoestel meegenomen.

“Het grootste talent uit de CDU”, noemt de bondskanselier hem. Bijna net zo iemand als hij zelf ooit was. Bijna.

Een jaar geleden kreeg de kanselier het met Wulff en zijn kompanen aan de stok. De 38-jarige advocaat Christian Wulff is een 'Jonge Wilde'. Hij hoort tot de nieuwe generatie in de CDU. Veertigers, die in deelstaten als Hamburg, Saarland en Hessen partij- of fractievoorzitter zijn. Zij zien zich als de interne oppositie van de CDU.

De economische hervormingen, die de partij vorig jaar voorstelde, ging de jonge garde in de partij niet snel genoeg, zoals de belastingverlaging, de pensioenhervorming, het onderwijssysteem. De CDU stond voor traagheid, terwijl de partij juist het voortouw zou moeten nemen met de 'fitness'-kuur van Duitsland. Wulff en de zijnen eisten dapper het aftreden van minister Theo Waigel van Financiën en een verandering van Kohls kabinet. Dat gebeurde niet. Maar de veertigers, gesteund door partijtijgers in de top zoals Wolfgang Schäuble - de grote man achter Kohl - kregen wel een debat voor elkaar. Bovendien was hun naam als aanstormende garde van 'Jonge Wilden' gevestigd.

Wulff en zijn 'Wilden' spreken de jeugd aan. In de Stadthalle bevinden zich veel jongeren tussen vijftien en de dertig jaar.

“Er wordt in Duitsland te weinig vernieuwd”, roept Wulff vanaf het podium. “De stappen in de binnenlandse politiek zijn eerder te klein dan te groot”.

Naast hem grijnst de grote man van de kleine stappen. Christian Wulff is niet in zijn eentje naar Cloppenburg gekomen. De bondskanselier in eigen persoon is meegereisd. Hij trekt met Wulff door Nedersaksen, wil zijn jonge kriticus een steun in de rug geven.

Bij de komende verkiezingen gaat het niet uitsluitend om de agrarische deelstaat, die bekend is van de atoomprotesten bij Gorleben, het trotse Volkswagen en Tijl Uilenspiegel. De macht in Bonn staat op het spel. Redt Wulff het tegen Schröder, dan is de belangrijkste rivaal van de kanselier bij de Bondsdagverkiezingen van 27 september uitgeschakeld. Verliest Wulff, dan moet Kohl de komende maanden op zwaar weer rekenen. De kans is groot, dat de SPD Gerhard Schröder dan als kandidaat kiest en hij wil wat graag winnen.

Als het aan de opiniepeilers lag, was Schröder een gelukkig man. Dan had de SPD-politicus de buit in Nedersaksen èn in Bonn al binnen. Maar de bondskanselier weet wel beter. “Laat je niets aanpraten. Opiniepeilingen zijn Wurst”, vertrouwt Kohl de Cloppenburgers toe, zodra hij het podium heeft beklommen. Zelf verloor hij steeds in de peilingen, maar won hij toch telkens de Bondsdagverkiezingen. “Jullie beslissen”, houdt hij de zaal voor. “Niemand anders”.

Kansloos is de jonge Wulff in Nedersaksen niet, ook al regeert Schröder de deelstaat acht jaar. Aanvankelijk samen met de Groenen; nu alleen. In 1994 behaalde de SPD 44,3 procent van de stemmen, de CDU 36,4 en de liberale FDP kwam met 4,4 procent onder de kiesdrempel terecht.

“Wat heeft Schröder bij ons aan de werkloosheid gedaan? Niets, 14 procent heeft geen baan”, zegt een dame, achterin in de zaal. “Hij koopt bedrijven op met ons belastinggeld en uiteindelijk komen de mensen toch op straat te staan.” Zij heeft de SPD-premier in de ban gedaan en wil nu eens horen wat de 'dynamische jongeren' bij de CDU te vertellen hebben.

“De tijd is rijp voor verandering”, zegt Wulff tegen de zaal. Wulff is vol vertrouwen van zijn eigen Sieg op 1 maart, blijkt even later in een gesprek. Hij schat optimistisch dat zestig procent van de bevolking een andere politiek wil. Dat merkt hij tijdens de verkiezingsbijeenkomsten in de dorpen en steden in Nedersaksen, waar hij de laatste maand al 20.000 kilometer heeft afgelegd.

De laatste drie verkiezingen geven hem gelijk, meent Wulff. Sinds 1994 heeft de CDU de SPD drie keer verslagen: bij de Bondsdagverkiezingen (41,3 tegen 40,6 procent), bij de Europaverkiezingen (39,7 tegen 39,6 procent) en bij de gemeenteraadsverkiezingen (41,6 tegen 38,5 procent). Overwinningen, maar met de hakken over de sloot.

De 'Jonge Wilde' is van 's morgens vroeg tot 's avonds laat in touw om de sceptische kiezers te overtuigen. Wulff rookt niet, hij mijdt alcohol en houdt zich met fruit in plaats van koffie wakker. Welkome eigenschappen voor de politieke arena.

Als de bedreven squash-speler (motto: “de tegenstander laten lopen”) aan het eind van de happening in Cloppenburg moe op zijn stoel zakt, blijft dat niet ongestraft. “Sta op”, sist de onvermoeibare Kohl naast hem en prompt hijst Wulff zich op en krijgt bijval van het klappende publiek.

De kameraadschappelijke wisselwerking tussen de partijpatriarch en het jong talent, staat in groot contrast met het optreden van het rivaliserende SPD-duo Schröder en partijleider Oskar Lafontaine, die in Nedersaksen apart campagne voeren. De rolverdeling tussen Kohl en Wulff is helder.

De kanselier is met zijn emotionele toespraak over vrede, Europa en de deugden van de natie de grote communicator met het publiek. Op de juiste momenten laat hij het podium aan de vechtlustige Wulff, die bij de kanselier respect heeft afgedwongen met zijn partijpolitiek in Nedersaksen. Het is Wulff gelukt de financiën te saneren en de meeste jonge leden op de been te brengen.

Wat hij in Nedersaksen wil? Banen, minder schulden, een kleinere overheid, lagere belastingen, meer jonge ondernemers èn leraren. Schröder koopt bedrijven op om stemmen te winnen. Dat is staatskapitalisme, vindt Wulff, geen moderne economische politiek. Wulff: “Schröder praat mensen naar de mond, maar er gebeurt niets. Wij dòen iets”.

Onder luid applaus zwaait het duo de Cloppenburgers vaarwel en haast zich naar naar de volgende volle zaal. Eén goede raad heeft de kanselier Wulff in zijn oor gefluisterd. “Laat je niets aanpraten wat niet tot je eigen identiteit hoort”. De 'Jonge Wilde' kan van het oude trekpaard nog iets leren.