Farma-divisie Gist is logische prooi voor DSM

Chemieconcern DSM en bio-technologiebedrijf Gist-brocades studeren op een samenwerking die kan uitmonden in een overname van Gist door DSM. Gist zou DSM circa 2,4 miljard kosten. Maar er worden nog gesprekken gevoerd.

ROTTERDAM, 21 FEBR. De turbulentie gisteren op de Amsterdamse beurs rond het aandeel Gist-brocades werd veroorzaakt door een stroom wilde geruchten. Gist zou fuseren, Gist zou worden overgenomen. Vraag was alleen met wie, dan wel door wie. Het Limburgse chemie-concern DSM lag niet echt voor de hand. DSM zit weliswaar zeer ruim in de middelen en aast bovendien al enkele jaren op gunstige acquisities, maar het enige raakpunt met Gist zouden de farmaceutische activiteiten zijn. Dat terwijl Gist voor een goed deel bestaat uit de productie van bakkerij-ingrediënten en 'voedselspecialiteiten'. Voor die laatste twee divisies zal DSM - naar mag worden verondersteld - minder belangstelling hebben.

Dat DSM geïnteresseerd is in de farma-divisie van het Delftse biotechnologie-concern, dat de grootste producent is van antibiotica ter wereld is, laat zich echter raden. Het bedrijf heeft een uiterst sterke positie op het gebied van penicilline en erythromycines. DSM, groot geworden met de productie van bulkchemie, wil zich meer storten op fijnchemie. De bulkmarkt is immers 'cyclisch' zoals dat heet. Omzet en prijzen kennen een regelmaat van eb en vloed en er is geen onderneming die zich daar lekker bij voelt. De fijnchemie is stabieler en de farmaceutische industrie is ronduit booming, getuige de fusies van de laatste jaren waarbij duizelingwekkende bedragen aan de orde zijn.

DSM zou zich dus het liefst direct op de productie van medicijnen gaan storten, maar is daartoe niet in staat. Met de ontwikkeling van een nieuw medicijn gaat al gauw een jaar of tien heen. De kosten daarvan bedragen inmiddels een kleine 300 miljoen dollar. En dan is het nog twijfelachtig of er aan het eind van de rit vraag naar is. Van de tien nieuw geïntroduceerde geneesmiddelen leveren er bovendien acht nooit het bedrag op dat er in is geïnvesteerd. Dat maakt deze bedrijfstak tot een uiterst risico-volle en alleen die ondernemingen die puissant rijk zijn - en dan gaat het om marktwaarden van tientallen miljarden dollars - kunnen zich op die markt handhaven. Een echte nieuwe zal er nooit meer bij komen. Sterker: zelfs reuzen als Ciba-Geigy en Sandoz, Glaxo Wellcome en SmithKline Beecham kiezen er onder deze omstandigheden voor bij elkaar te kruipen om risico's te verkleinen en noodzakelijke marges veilig te stellen.

Wil DSM zich op die markt een plaatsje veroveren, dan is het uit tactisch oogpunt niet onhandig een route te kiezen die via halffabrikaten loopt. Zo kocht het enige jaren terug een chemie-bedrijf in het Oostenrijkse Linz dat onder meer grondstoffen maakt voor medicijnen die het Zwitserse Roche maakt. Gist-brocades levert ook producten aan fabrikanten die het uiteindelijke medicijn onder hun naam op de markt brengen. De Industrial Pharmaceutical Products Division van Gist maakt grondstoffen, zogeheten intermediates en eindproducten in bulk voor de farmaceutische industrie en richt zich vooral op ontwikkeling en verbetering van productieprocessen voor anti-infectiva. Het bedrijf heeft daarbij een agressief octrooibeleid. De divisie heeft begin jaren negentig een forse groei doorgemaakt, zowel in omzet als in aantal vestigingen in het buitenland.

Of Gist-brocades zich wenst te laten overnemen door DSM blijft nog even de vraag. Gezien het verschil in omvang van beide bedrijven lijkt van een fusie geen sprake te kunnen zijn, maar volgens de eerste berichten heet het dan ook dat het om 'intensieve samenwerking' gaat.

De winstontwikkeling van het Limburgse chemie-concern DSM tussen '93 en '96 ongekend fraai geweest en ondanks een lichte terugval daarna doet het bedrijf het nog steeds prima. Het concern maakte begin deze maand bekend dat het zijn nettowinst vorig jaar met 20 procent zag stijgen tot 870 miljoen gulden. In 1996 bedroeg de winst nog 720 miljoen gulden. De huidige goede marktomstandigheden zullen ook de komende periode blijven voortduren, was vorig najaar nog de verwachting.

Geld heeft DSM evenveel als ambities en dus zal het - afhankelijk van de opstelling van Gist-brocades - niet bij een intensieve samenwerking blijven.