Collectief stom

ENKELE FEITEN:

1. De uitgaven in Nederland voor onderwijs zijn, in vergelijking met die in beschaafde landen, laag. Dit geldt met name het voortgezet onderwijs. Het gebrek aan middelen maakt het werken in die sector moeilijk en soms onmogelijk. Met als gevolg, om maar iets te noemen, dat veel mensen ongeschoold de maatschappij instappen. Dat is een probleem dat we, als gevolg van de terugloop in omvang van de werkende bevolking, steeds meer zullen gaan voelen.

2. In het voortgezet onderwijs staan ingrijpende veranderingen te wachten. Wie denkt, zoals onlangs een ingezonden brievenschrijvende Ieraar in dit blad, dat het onderwijs kan blijven zoals het decennia lang geweest is, vergeet dat de veranderingen in maatschappij en media zoals we die nu kennen, niet te vergelijken zijn met die in voorgaande jaren. Scholen zullen er heel anders gaan uitzien.

3. Reorganisaties kosten geld, ook als ze op termijn besparend zijn. Vragen we van het onderwijs dat er wordt gereorganiseerd, dan moeten daar ook extra middelen voor beschikbaar worden gesteld.

4. Het personeel in het voortgezet onderwijs is vergrijsd. Net als overal, hoor ik u denken, maar dan denkt u verkeerd. Nergens, in geen enkele sector, is de vergrijzing zo rampzalig als daar. Dat maakt reorganiseren er niet eenvoudiger op, kan iedere reorganisatie-adviseur u verzekeren.

5. Ten slotte: het ziekteverzuim onder 50-plussers is in het onderwijs tweetot drie keer zo hoog als onder jonge docenten. Het is een echte burn-outsector. Daardoor is de vergrijzing er een des te groter probleem.

Als deze cijfers zouden gelden voor een bedrijf, hoe zou men daar dan redeneren? Men zou stellen dat die vergrijzing een tijdelijke zaak is. De komende 10 à 15 jaar gaat ongeveer de helft van alle personeel met pensioen. Omdat ouderen veel duurder zijn dan jongeren, betekent dit dat er tegen die tijd financieel veel meer mogelijk is, maar, omdat we met met reorganiseren niet kunnen wachten tot het zo ver is, moet er nu een forse reservering worden gedaan om de noodzakelijke reorganisatie te financieren.

Zo zou elk bedrijf redeneren. En heeft u één politieke partij gehoord die dat durft te stellen? Die durft te zeggen dat we nu moeten lenen om die zaak op de rails te krijgen? Nee, die beperken zich tot marginale ingrepen zoals iets kleinere klassen en straks misschien iets minder uren. Maar daar gaat hetnatuurlijk niet om. Helaas is het onderwijs collectief zo stom voor 26 in plaats van 28 uur de straat op te gaan. Lallend, met een petje op, daarmee kweek je noch goodwill, noch begrip, laat staan respect. Van leraren mag op z'n minst worden verwacht dat ze iets kunnen uitleggen. Als ze aannemelijk kunnen maken dat goed onderwijs met het schijntje van nu gewoon niet mogelijk is, dan is de gemeenschap ook bereid daar meer voor te betalen, want ouders hebben veel over voor goed onderwijs.

Wat je de onderwijsbonden mag verwijten is dat zij er niet in zijn geslaagd dit de gemeenschap duidelijk te maken. Met hun gezeur over een uurtje meer of minder en met hun geleuter over taakbelasting waarmee ze de interne organisatie van de scholen volstrekt hebben verlamd, is het beeld gewekt van leraren als zeikerds die bang zijn een uurtje te veel te werken, en omdat stereotypen nu eenmaal de neiging hebben zichzelf te bevestigen zijn veel leraren zo nog geworden ook.