Bouwen boven snelweg lijkt nog een utopie

Het bouwen van woningen boven snelwegen zoals de A10 in Amsterdam past bij de 'compacte stad', maar er zijn vooralsnog legio bezwaren.

AMSTERDAM, 21 FEBR. Het Amsterdamse stadsbestuur ziet het voorlopig als een illusie: het bouwen van duizenden woningen boven de ringweg A10. “Publiekelijk lacht wethouder Stadig ons nog uit, maar hij neemt het wel degelijk serieus. Hij wil het alleen omarmen als zijn eigen plan”, zegt H. de Mul van de Bewonersvereniging A10.

Niet alleen PvdA-wethouder Stadig (ruimtelijke ordening), die na de verkiezingen verkennende studies over de A10 wil stimuleren, ook de andere partijen in de gemeenteraad beginnen het idee steeds serieuzer te nemen, zo bleek gisteren bij een debat over dit onderwerp. “Maar we moeten niet te gemakkelijk zeggen dat dit het panacee is voor allerlei problemen. Dan wordt het weggezet als rariteit”, zei kandidaat-raadslid M. van Poelgeest (GroenLinks).

Hij doelde met name op de Groenen-lijsttrekker R. van Duijn, sinds 1991 de grote pleitbezorger van het bouwen van woningen boven de snelweg die rond Amsterdam loopt. Van Duijn schudde volgens Van Poelgeest wel heel gemakkelijk een gunstige berekening uit zijn mouw. Volgens Van Duijn kunnen over de totale lengte van de snelweg, dertig kilometer, zestigduizend woningen worden gebouwd. Om elke kilometer snelweg bouwrijp te maken is volgens zijn berekening honderd miljoen gulden nodig. “In totaal dus drie miljard. IJburg kost zeker twee miljard, terwijl daar 24.000 woningen komen”, zei Van Duijn.

Bouwen boven de snelweg zou het ruimtegebrek in de hoofdstad kunnen oplossen. Alle politieke partijen onderschrijven het idee dat Amsterdam zich als een compacte stad moet ontwikkelen. Dichte bebouwing met goed openbaar vervoer moet voorkomen dat vooral de beter bemiddelde inwoners uit de stad wegtrekken en dat de weinige natuur in en rond de stad door grootschalige woningbouw wordt aangetast.

De gemeente bestudeert ook al op veel plaatsen of de grond dubbel kan worden gebruikt, bijvoorbeeld door een sportzaal in een flat te integreren of door wegen ondergronds aan te leggen. Ook naar het bouwen boven de A10 heeft de gemeente anderhalf jaar geleden al onderzoek laten doen. Daar kwam uit dat het voorlopig niet realistisch is.

De voorstanders pleiten er nu voor dat er beter onderzoek wordt gedaan. Secretaris De Mul van de Bewonersvereniging A10 zegt dat wethouder Stadig er publiekelijk nog niet zo warm voor loopt, omdat eerst de woningbouw op IJburg een succes moet worden. Stadig had gisteren volgens De Mul de uitnodiging voor het debat afgeslagen. Ondanks alle financiële en technische onzekerheden gelooft zij dat het mogelijk is dat over tien jaar twintigduizend woningen boven de A10 zijn gebouwd.

Het bouwen boven autowegen is niet nieuw. In Berlijn zijn woningen gebouwd boven de Schlangenbaaderstrasse. Voor de nieuwe wijk Leidsche Rijn in Utrecht is al het besluit genomen de A12 te overkappen. Van Duijn haalt dit laatste graag aan. Wat in Utrecht kan, kan in Amsterdam ook. “Maar hier gaat het wel om een parkachtige overkapping. Een dak van gras is wat anders dan woningen of kantoren”, aldus planoloog M. van Schendelen. Ook Berlijn is volgens haar geen goed voorbeeld. Die stad had zo'n gebrek aan ruimte dat de overheid hierin zeer veel geld wilde investeren. Of de rijksoverheid dat hier wil doen, is nog maar de vraag.

Het stadsdeel Bos en Lommer heeft eerste voorzichtige plannen om boven de A10 te bouwen. Bij het Bos en Lommerplein moet een viaduct worden uitgebreid waarboven kantoren gebouwd kunnen worden. Die zouden voor woningen dan als geluidscherm kunnen dienen. Maar volgens PvdA-deelraadslid A. Louwen is Bos en Lommer al acht jaar met deze plannen bezig en verliep het proces tot nu toe moeizaam. “Het grote probleem is de kleinschaligheid. Daardoor is het moeilijk te financieren.”

Ook Rijkswaterstaat werkte volgens Louwen niet erg mee. “Bij Rijkswaterstaat denken ze nog in viaducten”, aldus R. van Duijn. “Helemaal overbouwen is voor Rijkswaterstaat nog een nachtmerrie. Ze zijn bang dat het autoverkeer tot stilstand komt. Dat is onzin.”