1848/1849

Chronologisch overzicht:

1848

12 januari opstand in Palermo: begin van de revolutie in Italië.

22 februari in Parijs breekt revolutie uit na verbod protestbijeenkomst tegen hoge voedselprijzen en recessie.

24 februari koning Louis Philippe treedt af en vlucht. Provisorische regering kondigt hervormingen af.

25 februari Franse Republiek uitgeroepen.

27 februari opstand in Brussel.

maart opstand in Baden breidt zich uit naar andere Duitse staten.

maart Napels en Piemonte krijgen grondwet.

maart boerenopstanden in Silezië en Galicië.

maart 'preparlementaire vergadering' in Frankfurt/Main. Doel: algemeen kiesrecht en verenigd Duitsland.

3 maart Lajos Kossuth eist in Hongaars parlement democratische regering.

maart revolutie breekt uit in Rijnland.

11 maart revolutionair programma geformuleerd in Hongarije.

11 maart onrust in Bohemen. Tsjechen eisen taalrechten en hervormingen.

13 t/m 15 maart opstand slaat over naar Wenen; Metternich vlucht.

15 maart opstand in Pest.

15 maart onrust in Berlijn.

17 maart keizer Ferdinand I moet Hongaarse eisen accepteren.

18-22 maart Milaan staat op tegen Wenen, verslaat Oostenrijkers. Pauselijke staat krijgt grondwet.

18 maart opstand in Berlijn; koning Pruisen gedwongen tot concessies.

20 maart (tot 9 mei) opstand in Posen (PoznaEÉn) tegen Pruisen, neergeslagen.

20 maart Venetië staat op tegen Wenen, roept republiek uit.

23-24 maart verkiezingen in Frankrijk.

25 maart (tot 9 augustus) Oostenrijks-Piemontese oorlog.

6 april (tot 2 juli 1850) Pruisisch-Deense oorlog.

7 april Hongaarse onafhankelijkheid uitgeroepen.

8 april opstand in Ia (Moldavië), na twee dagen neergeslagen.

11 april Oostenrijkse concessies aan Hongaren, waaronder instemming met Hongaarse regering, vereniging Hongarije-Transsylvanië.

22 april opstand in Kraków, na vier dagen neergeslagen.

mei Oostenrijkers krijgen algemeen kiesrecht.

10 mei Slowaken formuleren nationaal programma.

18 mei (tot 18 juni 1949) Nationale Vergadering bijeen in Frankfurt/Main. Doel: Duitse eenwording.

26 mei volksopstand in Wenen ('Tweede Weense Revolutie').

juni Russische troepen vallen Moldavië binnen.

2 (tot 12 juni) pan-Slavisch congres in Praag eist omvorming Habsburgs Rijk in “bond van gelijkberechtigde volkeren”.

12 juni Pinksteropstand in Praag, na vijf dagen neergeslagen door Oostenrijkse generaal Windischgrätz.

21 juni revolutie in Walachije.

23 juni volksopstand in Parijs na drie dagen bloedig neergeslagen.

11 juli Hongaarse regering roept 200.000 man onder de wapenen.

25 juli slag van Custozza, Noord-Italië weer onder controle Wenen.

31 juli Turkse troepen vallen opstandig Walachije binnen.

28 augustus in Wenen opent Nationale Garde het vuur op opstandige burgers.

september rellen in Frankfurt/Main; Nationale Vergadering ziet zich gedwongen Pruisen en Oostenrijkers te vragen orde te herstellen.

11 september door Wenen gestuurde Kroatische gouverneur JelaEÉc valt Hongarije binnen.

12 september nieuwe Zwitserse grondwet: Zwitserland wordt federale staat.

21 september Lajos Kossuth neemt macht over in Hongarije na aftreden Batthyányi.

27 september Russische troepen rukken Walachije binnen.

29 september Hongaren verslaan JelaEÉc bij Pákozd.

oktober nieuwe grondwet in Nederland; de regering wordt verantwoording schuldig aan de Staten Generaal.

6-31 oktober opstand in Wenen ('Derde Weense Revolutie'), neergeslagen.

3 oktober Wenen ontbindt Hongaars parlement, plaatst Hongarije onder oorlogsrecht; Diktat leidt tot onrust in Wenen; studenten en arbeiders verhinderen vertrek leger naar Hongarije.

30 oktober Hongaarse nederlaag tegen Windischgrätz bij Schwechat; dag later herstelt Windischgrätz orde in Wenen.

2 december Oostenrijkse keizer Ferdinand I treedt af, opvolger Franz Josef draait zijn concessies aan Hongaren terug.

5 december liberale grondwet in Pruisen.

10 december Louis Napoleon Bonaparte gekozen tot president van Frankrijk.

13 december Oostenrijkers dringen onder Windischgrätz Hongarije binnen. Hongaren hergroeperen onder de Poolse generaal Bem.

1849

5 januari Oostenrijkers bezetten Boedapest.

9 februari Republiek Rome uitgeroepen op gebied pauselijke staat.

4 maart nieuwe grondwet Habsburgse Rijk voorziet niet in Hongaarse autonomie.

20 maart nieuwe Oostenrijks-Piemontese oorlog (tot 6 augustus). Oostenrijk zegeviert en krijgt stevige greep op Italië.

23 maart Piemontese koning Karel Albert maakt plaats voor Victor Emanuel II.

28 maart Nationalversammlung neemt grondwet aan en biedt koning van Pruisen de keizerlijke kroon; deze weigert (3 april). Opstanden in Rijnland, Saksen en Beieren.

29 maart revolutionaire regering in Rome.

14 april Hongaarse parlement verklaart Habsburgers vervallen van de troon en roept onder Kossuth onafhankelijke staat Hongarije uit.

23 april Hongaren verdrijven Oostenrijkers uit Boedapest.

26 mei Koningen Pruisen, Hannover en Saksen sluiten bondgenootschap tegen revolutionaire stromingen.

juni begin Russische interventie in Hongarije.

juli-juli Franse interventie in Italië.

juni Oostenrijkers slaan opstanden Rijnland, Saksen en Beieren neer.

3 juli Fransen bezetten Rome; gezag paus hersteld op 14 juli.

12 augustus Russische troepen bedwingen Hongaarse revolutie. Kossuth vlucht. Hongaren capituleren op 13 augustus.

28 augustus Venetië - geteisterd door cholera en hongersnood - capituleert; einde revolutie in Italië.

24 oktober Wenen schaft Hongaarse grondwet af. Oostenrijkers nemen wraak met terreur en een dictatuur die achttien jaar zal duren.