Ralph Ellison

Ralph Ellison: Flying Home and Other Stories. Penguin, 173 blz. ƒ 26,30

Ralph Ellison staat bekend als de schrijver van één boek: het surreële epos Invisible Man, een van de belangrijkste Afro-Amerikaanse romans van deze eeuw. Na de verschijning van deze roman in 1952 werkte Ellison decennia lang aan een opvolger, maar met zijn dood in 1994 verdween de hoop op voltooiing daarvan. Nu is er een bundel met verhalen van hem verschenen, Flying Home, waarvan er zeven eerder verschenen in tijdschriften, maar zes pas na zijn dood ontdekt werden. Ze stammen op één uitzondering na uit de beginperiode van Ellisons carrière, en vormen zowel in stijl als thematiek een voorafschaduwing van Invisible Man. Vernietigende kritiek op de sociale positie van zwarte Amerikanen bevindt zich hier vaak net onder de oppervlakte.

Samensteller Callahan arrangeerde de verhalen zó dat er een overgang lijkt plaats te vinden van een klein jongetje naar een volwassen man als hoofdpersoon. Beschreven worden de spelletjes van de jochies Buster en Riley, zwerftochten ('hoboing') op goederentreinen, de problemen van een werkende zwarte man in de jaren dertig, en een soldaat in de jaren veertig. Eén verhaal wordt niet verteld vanuit het perspectief van een zwarte man. In 'A Party Down at the Square' laat Ellison een blanke jongen verslag doen van een lynchpartij. We krijgen elk gruwelijk detail te horen, maar waarom de man nou eigenlijk levend verbrand wordt, vraagt de jongen zich niet af. Zijn opgewonden, gedachteloze, volstrekt amorele gekwebbel is adembenemend: 'I'll never forget it. Every time I eat barbecue I'll remember that nigger. His back was just like a barbecued hog. I could see the prints of his ribs where they start around from his backbone and curve down and around. It was a sight to see, that nigger's back.' 'Flying Home' maakt duidelijk dat Ellisons talent en oorspronkelijke stem al in zijn vroegste werk opvallend aanwezig waren.