Pas op met drugs

In de krant van 10 februari pleit Erik van Ree voor de legalisering van drugs. Juist in een rationele samenleving, zo stelt hij, is de behoefte aan roes groot en daaraan moet gehoor worden gegeven. Het toegenomen rationalisme heeft er volgens hem toe geleid dat we te maken hebben met steeds verfijndere verbodsbepalingen. Dat valt voor velen alleen te verteren als ze zo nu en dan 'van de wereld' zijn.

Misschien is de wereld om ons heen inderdaad rationeler geworden, maar dat neemt niet weg dat de mensheid de afgelopen decennia een steeds grotere vrijheid is gaan genieten. De verfijndere regelgeving die is gekomen, kan ook worden uitgelegd als een manier om aan de precieze wensen van individuen invulling te geven. Bovendien zijn de traditionele verbanden minder hecht dan vroeger en hebben maatschappelijke instituties als kerk en huwelijk aan betekenis ingeboet. We kunnen steeds meer onszelf zijn.

Van Ree ziet het goed als hij signaleert dat we nu te maken hebben met 'een explosie van emoties'. We hebben echter niet, zoals hij denkt, te maken met een opeenvolging van nieuwe stijlen in drugs en muziek, maar eerder met een accumulatie. Constant worden nieuwe stijlen toegevoegd en blijven oude intact.

Hierdoor nemen de keuzemogelijkheden voor het individu juist toe. De dame in mantelpak bij de speciaalzaak in grunge en de jongen met dreadlocks die geniet van Der Tod und des Mädchen zijn geen uitzonderingen meer. De vermeende repressie die door drugsgebruik acceptabel wordt is dan ook een fictie.

Met de ontwikkeling naar een maatschappij waarin het individu en zijn verlangens steeds centraler zijn komen te staan, is de functie van drugsgebruik veranderd. Drugs, legaal of illegaal, worden van oudsher vaak in groepsverband gebruikt. Behalve als middel om de orde van de dag te vergeten heeft drugsgebruik ook altijd een bindende functie gehad. Ook nu worden roesmiddelen nog veel 'en groupe' gebruikt. Maar nu is dit groepsgevoel kunstmatig. Wildvreemden gaan dansend in elkaar op zonder enig idee te hebben of ze in nuchtere staat bij elkaar onder zouden willen duiken. Gebruikers snuiven, slikken en spuiten op eigen houtje en voelen zich louter in benevelde staat verbonden. En bij problemen door verkeerd gebruik is het weer ieder voor zich.

Deze veranderingen maken dat de overheid terughoudend moet zijn bij de legalisering van drugs. Het is zeer de vraag of legalisering de problemen die uit hedendaags drugsgebruik voortkomen, oplossen kan.