Melkert terughoudend; Pleidooi voor privatisering 'zekerheid'

DEN HAAG, 20 FEBR. De uitvoerders van de werknemersverzekeringen (GAK, GUO, Cadans of SFB) pleiten voor een verdere privatisering van de sociale zekerheid. Daarmee zouden de publieke taken van de uitvoerders en van de arbeidsbureaus ook commercieel geëxploiteerd gaan worden.

Dat hebben de uitvoerders en het pensioenfonds ABP in een vertrouwelijke brief aan minister Melkert (Sociale Zaken) gemeld. De verdere privatisering van de sociale zekerheid kan beginnen op 1 januari 2000, als de huidige organisatiewet afloopt.

Melkert reageerde tot nu toe terughoudend op de plannen van de uitvoerders, hoewel hij erkent dat een verdere privatisering “onvermijdelijk en gewenst is”, zoals hij op 11 februari liet weten.

De minister is in principe voor een verdere privatisering van de taken van de uitvoerders in de sociale zekerheid. Het gaat bij die taken om het innen van premies en het verschaffen van uitkeringen voor onder meer werkloosheid (WW) en arbeidsongeschiktheid (WAO).

Melkert meent echter dat de overheid op een aantal essentiële punten het beleid moet kunnen blijven bepalen.

Zo wil de minister de polisvoorwaarden (hoogte en duur van de uitkeringen) blijven vaststellen en wil hij ook de beoordeling van claims op uitkeringen in handen houden. De bewindslieden van Sociale Zaken vrezen dat bij een volledige privatisering sommige groepen werkzoekenden niet interessant zijn voor de geprivatiseerde uitvoerders en derhalve buiten de boot vallen.

De uitvoerders menen evenwel dat de overheid voldoende greep kan houden op de uitvoering van de sociale zekerheid. Ook als keuringen en bemiddeling in private handen komen, kan de overheid duidelijke beperkende randvoorwaarden stellen.

“Het is duidelijk dat keuringen en arbeidsbemiddeling publiek gestuurd moeten blijven, maar dat kan wat ons betreft in de nieuwe wet worden opgenomen”, aldus een woordvoerder van uitvoerder GAK. Controle op de naleving van een eerlijke bemiddeling en keuring kan volgens de uitvoerders door de toezichthouder voor de sociale verzekeringen, het Ctsv, gebeuren.

De huidige “gekunstelde organisatorische scheidslijnen” tussen publieke en private diensten binnen de uitvoeringsinstellingen moeten in de nieuwe opzet verdwijnen, stellen de uitvoerders.

De marktwerking die de uitvoerders en het ABP voorstaan, breekt de huidige gesloten sociale zekerheidsmarkt open voor nieuwe toetreders, zoals private verzekeraars, administratiekantoren of uitzendbureaus.

Vanuit de hoek van de private verzekeraars was al kritiek gerezen over de gedeeltelijke openstelling van de sociale zekerheid begin 1996, omdat de uitvoerders een concurrentievoordeel zouden hebben met hun monopolie op informatie over de situiatie van sommige groepen verzekerden.