Alan Isler

Alan Isler: The Bacon Fancier. Four Tales. Vintage, 215 blz. ƒ 24,40

De nieuwste verhalenbundel van Alan Isler (The Prince of West End Avenue) werd een half jaar geleden voor het eerst gepubliceerd onder de titel Op. Non Cit. Na een meningsverschil tussen Isler en de uitgever is het boek nu uitgegeven als The Bacon Fancier. Maar de originele titel ('niet geciteerde werken'), die de voorkeur had van de schrijver, geeft precies aan waar het in deze bundel om gaat. Niet alleen speelt Isler hier een spelletje met de literaire traditie in allerlei verwijzingen naar literatuur, toneel, opera of geschiedenis, hij biedt ook zijn eigen versie van die traditie door de joodse stemmen te laten klinken die daarin geen plaats kregen. Maar hoewel zijn verhalen een serieuze ondertoon van verontwaardiging bezitten, zijn ze in de eerste plaats schitterende staaltjes van komische vertelkunst.

In het openingsverhaal, 'The Monster', doet een niet bij naam genoemde Shylock in het zestiende-eeuwse Venetië zijn verhaal in zijn eigen woorden, een versie die uiteraard nogal afwijkt van Shakespeare (hij wint alsnog zijn rechtszaak in hoger beroep). Het is typisch voor Islers werkwijze hier dat dit slechts als een terzijde wordt vermeld, de plot gaat namelijk vooral over een zotte Engelsman op de Grand Tour die de oude geldwisselaar lastigvalt. 'The Bacon Fancier' gaat over een vioolbouwer in Porlock rond 1800 met een kunstoog dat hem parten speelt. In 'The Crossing' bevindt een joodse jongeman zich in 1881 op hetzelfde schip naar New York als Oscar Wilde, en in het laatste verhaal van de bundel wordt in het twintigste-eeuwse New York een succesvolle musical over de Dreyfus-affaire opgevoerd.

Isler dwingt bewondering af voor de manier waarop hij schijnbaar moeiteloos van idioom wisselt en het taalgebruik van verschillende periodes en personages weet te reproduceren. In zijn liefdevolle aandacht voor historische details, een feilloos gevoel voor pastiche en de intelligente humor van deze verhalen toont hij zich een rasverteller.