LIJSTDUWERS

Onderaan de plaatselijke kandidatenlijsten van veel politieke partijen staan namen van bekende Nederlanders. Deze 'lijstduwers' zijn gevraagd om hun naamsbekendheid. Ze hebben in de meeste gevallen geen politieke aspiraties. Vaak stellen ze zich verkiesbaar ter ondersteuning van een partij of als vriendendienst. Soms doen ze dat in een gemeente waar ze niet eens wonen.

De eerste prominente lijstduwers dateren uit het begin van de jaren tachtig. Politici als Marcel van Dam en Wim Kok stonden toen als lokkertje onderaan de PvdA-lijst. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen bevonden zich onder de lijstduwers ook bekende Nederlanders zonder politieke achtergrond. Schaker Jan Timman, de inmiddels overleden schrijfster Annie M.G. Schmidt en journalist Igor Cornelissen (Vrij Nederland) stonden in 1994 op onverkiesbare plaatsen. Oud-schaatskampioen Hilbert van der Duim werd geheel onverwachts met voorkeurstemmen in de gemeenteraad van Assen gekozen, nadat hij zich 'voor de gein' op de dertigste plaats van de Politiek Logische Oprechte Partij had laten zetten. In maart kunnen de Rotterdamse kiezers onder anderen stemmen op acteur Rijk de Gooijer uit Amsterdam (Solidair '93), de Hongaarse voetballer Jozsef Kiprich (Tocado-partij), deejay Paul Elstak (idem), dichter Jules Deelder (Stadspartij), bokser Regilio Tuur (Ouderen-Unie 55plus) en de voorzitter van de Eerste Kamer, Frits Korthals Altes (VVD). De fractieleider van D66 in de Tweede Kamer, Thom de Graaf, staat op een onverkiesbare plek op de plaatselijke lijst van zijn partij in Leiden. Schrijfster Marjan Berk staat dertigste op de lijst Amsterdam Anders/De Groenen, voorafgegaan door dichter Simon Vinkenoog. Voormalig PSV-voetballer en oud-international Berry van Aerle is lijstduwer van Helmondse Belangen en fluitiste Berdien Stenberg van het CDA in Almere. Zangeres Willeke Alberti stond voor de VVD in Laren op de lijst, maar is inmiddels afgehaakt. De beroemdheden zijn meestal hekkensluiters, maar in een enkel geval bemachtigden zij een ereplaats. Zo is zanger en café-eigenaar Henk Westbroek lijsttrekker van Leefbaar Utrecht (waarvan schrijver Ronald Giphart de lijstduwer is). Het CDA in Haarlem plaatste ex-schaatser Yvonne van Gennip op de verkiesbare plaats acht. In Ermelo staat schaatscoach Leen Pfrommer voor de VVD op een verkiesbare derde plaats.