In de vaart der volkeren

Het is duidelijk: HP/De Tijd moet mee in de vaart der volkeren. De artikelen worden korter, sneller, oppervlakkiger. Zelfs het omslagverhaal beslaat niet meer dan 6 pagina's (inclusief een volle pagina illustratie) en bestaat uit een aaneenrijging van vluchtige gesprekken en bekende feitjes die het onderwerp (De hypotheekjungle) nauwelijks boven het niveau van een folder uittillen.

Dat gevoel wordt nog eens versterkt door een serie kleine kadertjes die de verschillende hypotheekvormen nader verklaren (“De lineaire hypotheek is de oudste en bekendste hypotheekvorm....”) en alleen maar de aandacht van het rompverhaal afhalen. Zelfs als consumentenverhaal schiet het artikel tekort: de meeste 'angels' die gesignaleerd worden in het stuk bij het afsluiten van een hypotheek worden door vaders en moeders en schoonvaders en tantes en ooms en broers en zusters en zwagers uitentreuren verteld aan de beginneling op de huizen en hypotheekmarkt.

Dat is jammer, want de aanwas van vermogen in Nederland door middel van de sterk stijgende huizenprijzen en het sterk gestegen gebruik van de hypotheek om dat vermogen liquide te maken, is een doorwrocht artikel waard. Waarom stijgen de huizenprijzen? Waarom vechten de geldverstrekkers elkaar de straat uit als het gaat om hypotheken? Wie zijn die geldverstrekkers eigenlijk? Waar komt het geld vandaan? Wat doen zij met de opbrengsten? Hoe gaan geldverstrekkers te werk als de hypotheekgevers hun verplichtingen niet meer kunnen nakomen? Wat doen mensen die in nood dreigen te komen en welk effect op de huizenmarkt heeft het verstrekken van te hoge leningen aan mensen met te kleine inkomens voor die hoge geldsommen?

Het zijn zomaar wat vragen over een buitengewoon fenomeen, die op de redactie van HP/De Tijd niet zijn gesteld. En journalistiek is nog altijd in belangrijke mate vragen stellen, antwoorden krijgen en de nieuwe vragen die deze antwoorden oproepen, weer beantwoord zien te krijgen. En de feiten checken.

Maar is HP/De Tijd een journalistiek product? HP/De Tijd is een opinieweekblad. Maar veel opinie is er niet in te vinden. Of het moest het herkauwen zijn van 'actuele onderwerpen' (dat zijn onderwerpen waar anderen over schrijven) die door de auteurs van het blad na ontleding met een politiek correct sausje worden overgoten. Het enige echte opiniestuk in het blad is een essay van Bart Tromp over 150 jaar communistisch manifest onder de kop 'Het gelijk van Marx'.

Het slot: “Het gelijk van Marx stelt zijn hedendaagse lezer voor de vraag in hoeverre een samenleving die het economische boven al het andere stelt er op den duur zal uit zien, sterker nog, of ze wel in stand zal blijven. Het is de vraag die al jaren doorklinkt in de discussies over 'normen' en 'waarden' en 'calculerende burgers', maar die ook de schizofrenie van het neoliberale conservatisme aan beide zijden van de Atlantische Oceaan verklaart, waar enerzijds nietsontziende ruimte voor 'de markt' wordt opgeëist onder gelijktijdig gejammer over de teloorgang van familiewaarden, buurtgevoel en Zivilcourage.”

Ze leven nog steeds, de Marxisten! Maar saai zijn ze wel gebleven.

Vrij Nederland brengt deze week onder andere een artikel over het toenemen van het aantal kleinere vergrijpen onder de burgers als het indienen van onterechte claims bij verzekeraars. In totaal zou het om honderden miljoenen guldens gaan. Verder een verhaal over de trend in de museale wereld om schilderijen te verkopen. Elsevier besteedt onder de titel 'Puberpower' het omslagverhaal aan daders van zinloos geweld die almaar jonger worden.