Actiedreiging verstoort rustjaar bij Akzo Nobel

Het CAO-overleg bij Akzo Nobel zit muurvast. Gisteren vergaderden kaderleden van de vakbon- den over mogelijke acties.

EDE, 19 FEBR. Eigenlijk is Ben Roodhuizen, onderhandelaar voor FNV Bondgenoten bij Akzo Nobel, nog steeds verbaasd. Het hadden eenvoudige CAO-onderhandelingen moeten worden - bedoeld om een rustjaar in te lassen na alle spectaculaire afspraken over afschaffing van de VUT en invoering van een de 36-urige werkweek. Nu blijkt het opeens uit te monden in actievergaderingen, met een dreigende staking op de achtergrond. En dat terwijl in 1986 voor het laatst uit protest het werk bij Akzo is neergelegd.

Gisteren hielden drie van de vier vakbonden bij Akzo Nobel een gezamenlijke vergadering in Ede om hun kaderleden te informeren over het verloop van de CAO-onderhandelingen voor 18.000 werknemers bij het Arnhemse chemieconcern. Hoewel de VHP Akzo Nobel niet actief deelnam aan de vergadering, hanteert deze vakbond voor het hoger personeel volgens Roodhuizen dezelfde lijn als de bonden van FNV, CNV en De Unie. “We willen geen actie voeren om de actie. Het liefst gaan we terug naar de onderhandelingstafel, maar dan moet de directie van Akzo Nobel wel met reële voorstellen komen”, zei CNV-onderhandelaar Teus Hubert gisteren na de vergadering.

De klachten van de bonden concentreren zich op drie punten. Akzo Nobel biedt te weinig salarisverhoging, het concern probeert de afspraken over arbeidsduurverkorting voor het hoger personeel onderuit te halen en de leiding wil een versobering van de, zoals Roodhuizen het noemt, “fantastische afspraken over scholing”. Na vier onderhandelingsronden zijn de partijen er niet in geslaagd dichterbij elkaar te komen, reden waarom de bonden vorige week vrijdag besloten de gesprekken af te breken en de mening van de leden te peilen.

Waar draait het CAO-conflict bij Akzo Nobel om? Zijn er echt wezenlijke verschillen of proberen alle betrokken partijen eenvoudigweg een punt te scoren? Drie jaar geleden was Akzo Nobel een van de eerste grote bedrijven waar een 36-urige werkweek werd ingevoerd, tot grote ergernis van bijvoorbeeld Philips en de metaalsector. Wil Akzo Nobel nu aan de collega-werkgevers binnen VNO-NCW laten zien dat het bedrijf ook zijn poot stijf kan houden? Bij de vakbonden op hun beurt speelt misschien de behoefte aan profilering: zowel bij CNV als FNV zijn de Industriebonden opgegaan in nieuwe fusiebonden, te weten CNV Bedrijvenbond en FNV Bondgenoten. En, zo luidt een ijzeren wet in vakbondsland, niets is zo goed voor de naamsbekendheid als een goede actie.

De top van Akzo Nobel doet in de media en de eigen publicaties zijn uiterste best om de indruk te wekken dat het conflict feitelijk alleen om geld draait. Zo zou de onrust over de scholingsregeling alleen te maken hebben met het feit dat Akzo Nobel af wil van een automatische gratificatie van 1.000 gulden bij het behalen van een diploma (ongeacht of de opleiding van nut is voor het bedrijf). Ook de beroering over de invoering van 'functiecontracten' voor 800 hogere werknemers, gebaseerd op een 40-urige werkweek, zou volgens directeur Sociale Zaken Ronald de Leij van Akzo Nobel een stuk minder zijn als Akzo Nobel op het gebied van loon een hoger aanbod zou doen. Akzo Nobel biedt nu 3 procent extra per 1 maart 1998 en 1 procent per januari 1999. De bonden willen in 1998 3,75 procent erbij, en willen dat die verhoging met terugwerkende kracht al per 1 januari van dit jaar ingaat.

Volgens de bonden probeert Akzo Nobel de zaak te bagatelliseren. “De Leij doet net alsof de invoering van functiecontracten een soort formele bevestiging van de praktijk is. Maar door mensen buiten de afspraken te plaatsen, creëer je een tweedeling in het bedrijf. Bovendien heeft het hoger personeel in de voorstellen van Akzo Nobel geen enkele keuzemogelijkheid meer”, aldus FNV-onderhandelaar Roodhuizen. Vorig jaar is afgesproken dat iedere werknemer acht extra vrije dagen krijgt, die - indien gewenst - terugverkocht kunnen worden aan het bedrijf. Wie de dagen opneemt, krijgt vier extra vrije dagen en komt zo aan een gemiddeld 36-urige werkweek.