Onderhandelingen muurvast; Geen akkoord in OESO over investeringen

PARIJS, 18 FEBR. Er komt voorlopig geen internationaal akkoord over liberalisering van investeringen. Onderhandelingen in de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zijn gisteren vastgelopen.

Hoge regeringsfunctionarissen onderhandelden de afgelopen twee dagen onder voorzitterschap van de Nederlandse topambtenaar Frans Engering tevergeefs over een ontwerp-akkoord dat op 27 en 28 april aan een ministersconferentie had moeten worden voorgelegd. De Amerikaanse onderminister Stuart Eizenstatt zei gisteren dat er “geen enkele kans” is op een akkoord over een ontwerptekst voor die datum. In het slotcommunique van de OESO heet het diplomatiek dat de 29 OESO-landen bereid zijn hun inspanningen te intensiveren.

Het multilaterale akkoord inzake investeringen (MAI) moet de talloze aantal bilaterale afspraken tussen landen overbodig maken. De landen dienen hun thuismarkt open te stellen voor buitenlandse investeerders en hen een zelfde behandeling te garanderen als binnenlandse bedrijven. Verder kunnen investeerders rekenen op bescherming van hun kapitaal. Ook moet een instelling worden opgericht die bevoegd is bindende uitspraken te doen in geval van meningsverschillen. Over het verdrag wordt al bijna drie jaar onderhandeld. Het is de bedoeling dat na overeenstemming in de OESO andere landen worden uitgenodigd mee te doen.

Belangrijk twistpunten bij de onderhandelingen in Parijs vormden de Helms-Burtonwet en de wet D'Amato in de Verenigde Staten, zo blijkt uit het OESO-communiqué. Het gaat om Amerikaanse strafmaatregelen tegen buitenlandse bedrijven die in Cuba, Iran en Libië investeren. De Europese Unie eist van de VS dat ze deze wetten intrekken. Verder eist Frankrijk, gesteund door Zuid-Europese landen en Canada, dat in het verdrag een uitzondering komt voor cultureel erfgoed, zodat er ruimte is voor bijvoorbeeld subsidiëring van Europese filmproducties. Frankrijk vreest dat anders de Europese markt met Amerikaanse films wordt overspoeld. Een uitzondering voor de culturele sector werd enkele jaren geleden al gemaakt in het WTO-akkoord over liberalisering van de wereldhandel. Maar sommige landen vrezen dat een te vage formulering in het multilaterale investeringsakkoord de weg vrijmaakt voor protectionisme.

Volgens de Franse minister Strauss-Kahn is er in Parijs wel vooruitgang geboekt op het punt van het milieu en sociale omstandigheden. Doel is te komen tot een verbod op verlaging door landen van milieunormen en arbeidsnormen om zo investeringen aan te trekken.

Voorstanders van het akkoord, waaronder het internationale bedrijfsleven, onderstrepen dat het akkoord zal leiden tot veel meer investeringen en werkgelegenheid. Non-gouvernementele organisaties, waaronder milieugroepen, hebben de afgelopen weken actie gevoerd tegen een multilateraal investeringsakkoord. Zij vinden dat het akkoord in de huidige vorm teveel macht geeft aan multinationale ondernemingen. (Reuters, AP, AFP)