Nacho Duato toont vindingrijk zijn liefde voor de dans

Holland Dance Festival. Gezelschap: Compañía Nacional de Danza. Nederlandse premières: Coming Together, Por Vos Muero en Mediterrania. Choreografie, kostuums en decor: Nacho Duato. Muziek: o.a. Frederic Rzewski. Licht: Nicolás Fischtel. Gezien: 17 febr., Lucent Danstheater, Den Haag. Herhaling vanavond, daarna tournee t/m 27 febr. Inl. (070) 360 49 30.

In Spanje geldt Nacho Duato als de goeroe van de moderne dans. De afgelopen zeven jaar gaf hij als artistiek leider van de Compañía Nacional de Danza de Spaanse dans een eigen gezicht en zijn populariteit bij de jeugd schijnt vergelijkbaar te zijn met die van een popster.

Met zijn gevierde compagnie is Duato nu terug in Den Haag, waar hij zo'n veertien jaar geleden debuteerde als choreograaf bij het Nederlands Danstheater. Tijdens het Holland Dance Festival worden in één programma drie werken van zijn hand uitgevoerd, die niet eerder in Nederland te zien waren. De drie choreografieën zijn zó verschillend van stijl en thematiek dat het lijkt of de Catalaan in Den Haag een soort proeve van bekwaamheid heeft willen afleggen. Of hij zijn 'oude' publiek ervan heeft willen overtuigen dat hij sinds zijn vertrek bij het NDT echt alle kneepjes van het vak heeft leren beheersen.

Coming Together, het eerste stuk, is streng van opzet, maar volkomen hysterisch in uitvoering. Recht door zee, maar weinig zwoel razen de dansers in steeds wisselende combinaties over het podium. Voortgestuwd door de repeterende minimal music van Frederic Rzewski werken ze geconcentreerd hun oefeningen af. En net als de zoveelste muzikale herhaling lijkt te worden ingezet stopt de storm. De dansers staan keurig op een rijtje, klaar voor het applaus. Een verdiend applaus, want de Compañía Nacional de Danza is een gezelschap van uitstekende, karaktervolle dansers.

Van een compleet andere orde is Por Vos Muero, waarmee Duato in 1996 afscheid nam van zijn actieve danscarrière. Hier laat Duato zich zien als smaakvol stilist en meester over de elegantie. Verlangen en sterven, verleiden en sterven, dansen en sterven zijn de thema's in deze magistrale choreografie. De Spaanse muziek en poëzie van de vijftiende en zestiende eeuw vormden de inspiratiebron voor dit stuk, en eerlijk gezegd is dat een verademing na Rzewski's vervelende borduurwerk. Vindingrijk met de muziek en de decors spelend toont Duato zijn liefde voor de dans, die hij plaatst in een tijd dat dansen nog minder kunstvorm was dan communicatiemiddel. De overtuigingskracht van zijn taal lijkt daardoor sterker dan in het felle Coming Together.

Eveneens op Spaanse historie geënt, maar in een geheel andere sfeer gegoten is het slotstuk Mediterrania, een persoonlijke ode aan Duato's geboortestad Valencia en aan de Middellandse Zee. Zonder in stereotypen te vervallen: deze choreografie heeft toch het meest weg van een folkloristisch ritueel. Met veel gevoel voor ritme en grote (waarschijnlijk heel betekenisvolle) gebaren voert Duato zijn dansers terug naar zijn wortels aan de Catalaanse kust. Maar dat had wat mij betreft overal kunnen zijn waar de zee zachtjes kabbelt (alleen de mannen met hun broeken zonder kruis heb ik nooit eerder gezien, misschien is het een Valenciaanse klederdracht?).

Bij het slotapplaus liet Nacho Duato nog even zijn gezicht zien aan Den Haag. Hij liep op krukken, en het was net of hij wilde zeggen: “als ik niet geblesseerd was had ik zelf heus wel meegedanst”.