Geld uit verkoop NOB naar omroep

ROTTERDAM, 18 FEBR. Het grootste deel van de opbrengst uit de verkoop van het Nederlands Omroepproduktie Bedrijf (NOB) gaat naar de publieke omroepen. Onder druk van een Kamermeerderheid ziet het kabinet af van het voornemen het geld aan te wenden om de staatsschuld te verminderen.

Onduidelijk is nog wel of de omroepen op korte termijn gebruik kunnen maken van het geld. Gisteren heeft de regering een nota van wijziging naar de Kamer gestuurd op een eerder ingediend wetsvoorstel dat de privatisering regelt van het NOB, het zelfstandige facilitaire bedrijf van de omroepen. Minister Zalm (Financiën) en staatssecretaris Nuis (Media) schrijven dat de zogenoemde 'meeropbrengst' uit de verkoop wordt toegevoegd aan de algemene omroepreserve. De omroepen mogen niet vrijelijk uit die reserves putten. Die zijn bestemd voor speciale omroepprojecten waarover de politiek moet beslissen.

De wijziging van het wetsvoorstel is een nederlaag voor het kabinet dat eind vorig jaar een door een Kamermeerderheid gesteund amendement van het Kamerlid Van Zuijlen (PvdA) als “zeer onwenselijk” bestempelde. Binnen de coalitie ontstond vervolgens een felle ruzie omdat de andere regeringspartijen VVD en D66 vasthielden aan het voornemen van de regering het geld te besteden ter leniging van de staatsschuld. Minister Zalm zou binnenskamers zelfs met aftreden hebben gedreigd als de Kamer zich niet aan eerdere afspraken hield.

Staatssecretaris Nuis ontkende vanmorgen dat sprake is van een draai van de regering en spreekt van het “ophelderen van een misverstand”. Van de opbrengst die geschat wordt op zo'n 450 miljoen gulden, is 155 miljoen reeds gereserveerd als compensatie voor een eerdere bezuiniging op de cultuurbegroting. De 'meeropbrengst' van 300 miljoen was volgens het aanvankelijke kabinetsstandpunt bestemd voor de staatsschuld. De cultuurbegroting, waar de omroepen onder vallen, zou vervolgens een jaarlijks bedrag krijgen van 18 miljoen gulden. Dat was het geld dat minder aan rente betaald hoefde te worden door de lagere staatsschuld. Die 18 miljoen zal nu moeten worden gefinancierd door de rente die uit omroepreserves getrokken wordt. Onduidelijk is nog waar dat bedrag vandaan wordt gehaald als de omroepreserve wordt uitgegeven. Nuis zegt dat nu in de wet wordt vastgelegd dat het geld is 'geblokkeerd'.

Pagina 21: Nuis: rente naar cultuur

Staatssecretaris Nuis: “Het maakt mij niet uit of de opbrengst gebruikt wordt voor de staatsschuld of de omroepreserves. Als er maar 18 miljoen gulden aan rente naar de cultuurbegroting gaat.”

Kamerlid Van Zuijlen (PVDA) zegt dat het geld nu wel zo snel mogelijk “vrijgespeeld” kan worden voor de omroepen. Daar zou een Kamermeerderheid voor zijn.

Een “alternatieve financiering” voor die 18 miljoen gulden komt volgens haar op de agenda van de formatie, later dit jaar. “Nuis kan wel zeggen dat er niet aan dat geld gekomen mag worden, maar de politiek bepaalt dat en de bewindslieden zitten daar straks niet meer.”

Van Heemskerck (VVD), een fel tegenstander van het het voorstel van Van Zuijlen, begrijpt niet “dat Nuis met dit voorstel durft te komen.

Misschien dat hij denkt: 'Ik ga straks boeken schrijven, dus mijn tijd zal het wel duren'. Maar de handtekening van de minister van Financiën staat er onder, dus wat mij betreft is het een hamerstuk geworden.''

Volgens Nuis is de zaak naar tevredenheid geregeld. “Overal kunnen in een formatie afspraken worden gemaakt. Geen wet is voor eeuwig”, aldus Nuis in reactie op de opmerking van Van Zuijlen dat bij de formatie een tweede fase ingaat.