Beurs boekt de winst van een achterblijver

De Amsterdamse effectenbeurs haalt, na de campinghausse van vorig jaar, nieuwe records. Blijft dat zo? “Als ze in de Golf gaan schieten, worden hier even geen aandelen gekocht.”

ROTTERDAM, 18 FEBR. “Na de Azië-crisis had ik dit echt niet verwacht”, bekent een beurshandelaar. “Wij halen wel een nieuw record”, zei een medewerker bij een grote belegger vanochtend vol vertrouwen. Tien minuten later was het zover.

De graadmeter van de stemming op de Amsterdamse beurs doorbrak zijn record van 1011,62 punten (7 augustus) en stond aan het begin van de middag op 1015,22. Ook de graadmeter van de aanstormende snelgroeiende bedrijven, de Midkap-index, bereikte een nieuw hoogtepunt op 1553,5 punten.

Na vijf achtereenvolgende records op de Amerikaanse effectenbeurs in de afgelopen dagen kan ook Amsterdam de recordboeken opnieuw aanpassen. “De stemming op de markt is gelaten”, zegt een belegger. De campinghausse die de beurs in juli vorig jaar naar een nieuw record katapulteerde is nu een inhaalrace ten opzichte van recordbrekers op buitenlandse aandelenmarkten, zoals de Duitse. Sinds 1 juli 1997 is de Duitse beursindex met 22 procent gestegen, de Nederlandse met 17,8 procent. Pas de laatste dagen is Amsterdam weer ingelopen op de beurs van Frankfurt.

“Er is geen vlam in de pan. Niemand wil zijn aandelen verkopen uit angst dat hij anders de koersstijgingen mist”, zegt de eerder genoemde belegger. “Hier geen champagne”, zegt een beurshandelaar. “Count your blessings. Morgen kan het weer anders zijn.”

De angst om een nieuwe hausse te missen en de almaar verder dalende rentetarieven dwingen tot belegging in aandelen, of de belegger het nu wil of niet. De rente op langlopende obligaties staat inmiddels onder de 5 procent. Zijn er parallellen met de campinghausse? “Ook nu doen professionele beleggers nauwelijks mee aan de handel”, zegt analist N. van Geest van zakenbank SNS Securities. “Het is een markt van sentimenten. Particulieren bepalen de stemming.” M. Molenaar, analist van zakenbank Theodoor Gilissen, ziet vooral verschillen. “Toen was de markt duidelijk overgewaardeerd. Met deze lage rente is dat niet het geval. Ik geloof zelfs dat er nog wel meer ruimte is voor koersstijgingen.”

Boezemen de financiële crisis in Azië en het dreigende militaire ingrijpen van de Verenigde Staten in Irak de belegger geen angst in? Een vermogensbeheerder: “Opportunistisch als beleggers zijn kijken zij naar Azië en zeggen: de financiële markten daar stabiliseren zich - probleem voorbij. En wat Irak betreft vallen mensen terug op hun ervaring van de oorlog in 1992. Die zorgde maar één dag voor een schok op de beurzen.”

Van Geest van SNS Securities:“Op korte termijn zie ik alleen de situatie in de Golf als bedreigend. Als ze ze daar gaan schieten, wordt hier even niet meer gekocht.”

De dalende rentatarieven stimuleren de koersen van de financiële bedrijven, zoals Aegon en ING. Een dalende rente is goed nieuws voor de beleggingswinsten van de financiële giganten. En specifieke omstandigheden doen de rest: Aegons bestuursvoorzitter K. Storm is bijvoorbeeld in de weer met informatierondes langs Amerikaanse financiële analisten en beleggers. “Zijn eigen operatie Desert Storm”, zegt een handelaar.

Amsterdam is niet meer de populaire beurs waar buitenlandse beleggers koopjes komen jagen, zeggen handelaren en analisten. Uit Amerika komt nog wel wat vraag. “De Amerikaanse kapitaalmarkt is angstaanjagend efficiënt, daar wordt zo veel onderzoek gedaan naar bedrijven dat grote beleggers redeneren: echte snoepjes vind je in Europa.”

De grote Nederlandse beleggers, zoals de toonaangevende pensioenfondsen, zijn bezig hun stroom beleggingsgeld te verleggen met het oog op de creatie van één Europese financiële markt met ingang van 1999 als de euro wordt ingevoerd. “Het nieuwe geld dat pensioenfondsen uit premies binnenkrijgen wordt meer buiten Nederland belegd”, zegt een vermogensbeheerder.

Met de komst van de euro verdwijnt het wisselkoersrisico op buitenlandse beleggingen. Grote beleggers zullen hun hele strategie bijstellen, verwachten experts. De profs stappen af van hun voorkeur om beleggingen over landen (en wisselkoersrisico's) te verdelen, en gaan over naar selectie op basis van de verwachtingen over specifieke bedrijfstakken.

Nu de Azië-crisis uit beeld is, kopen beleggers weer aandelen van bedrijven waarvan zij eerst dachten dat die in de hoek zaten waar de klappen vielen: toeleverancier voor de chipsindustrie ASM Lithography en automatiseringsbedrijf Baan.

ASML en Baan waren de laatste jaren drijvende krachten achter de spurt van de beursgraadmeter der snelle groeiers, de Midkap-fondsen. Vanaf maandag zitten zij met Vendex in de graadmeter van de meest verhandelde aandelen, de AEX beursindex. Volgens Van Geest kopen professionele beleggers die zich beperken tot alleen de AEX-fondsen nu al aandelen Baan en ASML. “Zij hebben een zogenaamd tracking error dat bepaalt in hoeveel fondsen buiten de AEX-index zij mogen beleggen. Vaak zijn dat twee of drie. Net genoeg om nu al ASML en Baan te kopen.”