Daling van het financieringstekort tot staan gebracht

DEN HAAG, 17 FEBR. De daling van het financieringstekort is tot staan gebracht. Dat blijkt volgens verschillende bronnen in politiek Den Haag uit de laatste cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). De oorzaak voor de stijging is gelegen in de lagere inflatie en hogere uitgaven dan eerder werd verwacht.

Waar het financieringstekort (het verschil tussen de ontvangsten en de uitgaven van het rijk) vorig jaar nog op naar schatting minder dan 1,5 procent zal liggen, gaat het CPB voor dit jaar uit van een tekort van 2 procent. Rond Prinsjesdag schatte het CPB het tekort voor 1998 nog op 1,7 procent. Eind vorig jaar schatte premier Kok een tekort van 1,4 procent.

Met de nu bekend geworden 2 procent blijft Nederland weliswaar onder de 3 procent die als maximaal tekort geldt om te kunnen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie. Maar de daling van het tekort zoals die de afgelopen kabinetsperiode te zien was, lijkt nu ten einde.

Door de lagere dan verwachte inflatie (2 procent in plaats van 2,25 procent) stijgt het bruto binnenlands produkt (BBP) minder hard. De overheidsuitgaven zijn daardoor verhoudingsgewijs groter, waardoor het financieringstekort hoger uitvalt. De lagere inflatie wordt volgens het CPB veroorzaakt door het dempend effect dat de financiële crisis in Zuidoost-Azië heeft op de wereldeconomie. Ook de hogere dollar speelt een rol.

Een tweede reden voor het hogere dan verwachte financieringstekort is dat verscheidene uitgaven, met name voor asielzoekers en volksgezondheid, fors hoger uitvallen dan verwacht. Vorig jaar zegde Zalm staatssecretaris Schmitz (Justitie) al 104 miljoen gulden extra toe voor de opvang van asielzoekers.

Het CPB heeft geen rekening gehouden met de 850 miljoen gulden die het kabinet eind vorige week beschikbaar heeft gesteld om de koopkracht van een groot aantal uitkeringsgerechtigden en kleine zelfstandigen te verbeteren. Door aftrekposten te verhogen en belastingtarieven te verlagen kunnen met name ouderen rekenen op een verbetering van het inkomen met minstens 100 gulden tot 940 gulden netto per jaar.

Het is overigens nog onduidelijk hoe dat bedrag van 850 miljoen zal worden gefinancierd. Daarover denkt het kabinet in maart knopen door te hakken als twee voorname budgettaire nota's van minister Zalm (Financiën) worden behandeld: de Voorjaarsnota waarin melding wordt gemaakt van de stand van de lopende begroting, en de zogeheten Kaderbrief, die de eerste contouren biedt van de uitgaven in 1999.