Boris Jeltsin sluit geweld tegen Irak niet volledig uit

MOSKOU, 17 FEBR. In zijn jaarlijkse rede tot het parlement heeft de Russische president Jeltsin vanmorgen het gebruik van geweld tegen Bagdad “de laatste en meest gevaarlijke optie” in het conflict genoemd. Rusland zegt zodoende niet langer categorisch 'nee' tegen een militaire aanval op Irak.

Moskou, zo maakte Jeltsin duidelijk, wil eerst alle diplomatieke mogelijkheden uitputten en zal er in de Veiligheidsraad op aandringen dat het regime van Saddam Hussein zich houdt aan VN-resoluties en het werk van de VN-inspectieteams niet langer traineert. In zijn half uur durende toespraak ging Jeltsin voorbij aan zijn eerder geuite waarschuwing dat de VS met een luchtbombardement op Irak “een nieuwe wereldoorlog” kunnen uitlokken.

Luid en zelfverzekerd kondigde Jeltsin aan dat Rusland een tijdperk van economische neergang heeft afgesloten. “Rusland heeft nu een markteconomie en dat zal zo altijd zo blijven.” Volgens hem heeft de Russische economie een niet nader omschreven 'mechanisme' nodig om de financiële markten te beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals de Aziatische crisis. De voortgaande hervorming van de economie en de stabilisering van de geldmarkt krijgen prioriteit.

De liberale vice-premiers Boris Nemtsov en Anatoli Tsjoebais hangt geen ontslag boven het hoofd, zoals de oppositie van communisten en nationalisten al maanden eist. Zij verdienen juist “erkenning voor hun moeilijke en ondankbare werk”, aldus Jeltsin.

Opmerkelijk in Jeltsins rede was de aankondiging dat het leger nog dit jaar moet inkrimpen van twee miljoen naar 1,2 miljoen militairen. De strijdkrachten zijn volgens hem vorig jaar al met 200.000 man geslonken. “Hierdoor komen aanzienlijke middelen vrij om de achterstallige soldij te voldoen”, aldus Jeltsin, die niet inging op het huisvestingsprobleem voor overtollige officieren en de grote weerstand die de legerhervorming oproept.

De president maande de volksvertegenwoordigers van beide Kamers, bijeen in het Kremlin, de staatsbegroting voor 1998 onverwijld goed te keuren. “Stem op zijn minst met de begroting in”, zei hij met een verwijzing naar de nieuwe belastingwet, die door het parlement wordt tegengehouden. Een realistische begroting is naar zijn smaak noodzakelijk voor het blijvend oplossen van de betalingscrisis van lonen en uitkeringen.

Jeltsin gaf toe dat 1997 een tegenvallend jaar was wat betreft de belastinginning, het uitblijven van economische groei en de stroeve relatie tussen regering en parlement. “Het bestrijden van inflatie en het consolideren van de roebelkoers alleen is niet genoeg. Wat we nodig hebben is een nieuw beleid van economische groei”, zei hij, zonder aan te geven hoe dat beleid er uit moet zien.