President Oostenrijk lonkt naar Haider

Een aantal schandalen heeft een overtuigende herverkiezing in april

van de Oostenrijkse president Thomas Klestil op losse schroeven gezet. Klestil zoekt nu zelfs steun bij de extreem-rechtse FPÖ van Jörg Haider.

WENEN, 14 FEBR. Hij had een dag nodig om erover na te denken, maar nu weet de Oostenrijkse president Thomas Klestil het zeker: hij is donderdag verkeerd geciteerd in de Franse krant Le Monde. Ongevraagd zou

hij volgens de krant, die een interview met Klestil had naar aanleiding van het staatsbezoek van president Chirac aan Oostenrijk, Jörg Haider en diens Freiheitlichen (FPÖ) ter sprake hebben gebracht.

“Hoewel u mij er niet naar hebt gevraagd, wil ik toch graag op de binnenlandse situatie ingaan”, zou Klestil hebben gezegd. “Het is verkeerd om Haider als extreem-rechts te beschouwen. De FPÖ is een democratisch gekozen partij en heeft daarom het recht net als andere partijen het politieke leven te bepalen, zowel in de regering als in de oppositie.” Le Monde blijft erbij dat Klestils woorden correct zijn weergegeven.

Op 19 april kiest Oostenrijk een nieuwe bondspresident. Klestil is daarbij kandidaat van beide regeringspartijen. Als zittende president bevindt hij zich in een comfortabele positie, maar de laatste tijd wordt

hij door een aantal schandalen achtervolgd. Eerst was er de echtscheiding, die nog steeds niet rond is, waarmee hij bij de Oostenrijkers al enig krediet verspeelde. Daarna volgde de onopgehelderde rol die hij als hoogste ambtenaar van buitenlandse zaken speelde bij de ontsnapping van drie van moord verdachte Iraniërs - een rel die met de mantel der liefde bedekt lijkt te worden.

En kort geleden raakte hij in opspraak toen werd onthuld dat hij nog een

maand pensioen ontving uit de tijd dat hij ambtenaar op buitenlandse zaken was, terwijl hij intussen ook zijn presidentiële salaris kreeg - geld dat hij overigens retourneerde nadat het weekblad News hem ervan beschuldigde salariskortingen te ontduiken. Maar het kwaad was al geschied. Uit een enquête van onderzoeksbureau Market blijkt dat Klestil door de pensioen-affaire twaalf procent van zijn aanhang is kwijtgeraakt.

Klestil lijkt daardoor ineens minder zeker van een overtuigende herverkiezing dan tot nu toe werd aangenomen en kan daarom de steun van Haider goed gebruiken. De FPÖ heeft nog geen eigen presidentskandidaat genomineerd en Haider laat voortdurend weten dat de steun van zijn partij voor Klestil volledig afhankelijk is van de houding van de president. Daarbij kunnen uitspraken zoals die in Le Monde zeker van dienst zijn.

Haider en Klestil hebben elkaar, op verzoek van de eerste, gisteren onder vier ogen gesproken. Na afloop zei de FPÖ-leider dat hij de verklaring van de president over het pensioen-incident heeft geaccepteerd. Maar nog steeds is de openlijke steun voor Klestil niet gegeven. Wel zei Haider verheugd te zijn over Klestils uitspraken in Le Monde.

De oppositiepartijen hebben verontwaardigd gereageerd. Het Liberale Forum (LIF) sprak van een “koehandel”. “Haider wast Klestil wit in de

pensioenaffaire en in ruil daarvoor verklaard de president hem rijp voor

de regeringsverantwoordelijkheid'', aldus Gerhard Kratky, LIF-politicus en campagne-leider voor de LIF-presidentskandidate Heide Schmidt.

Ook Terezija Stoisits van de Groenen begrijpt niet hoe Haider akkoord kon gaan met Klestils uitleg over de pensioenaffaire. Kennelijk is Haider, die zich graag opwerpt als de kampioen van de kleine man, bereid

privileges van hoge politici te verdedigen, als het hem wat opleverd, verklaarde Stoisits.

De sociaaldemocratische SPÖ zit met de affaire in zijn maag. Klestil is oorspronkelijk de kandidaat van de conservatieve coalitiegenoot ÖVP, maar heeft tot nu toe de steun van de sociaaldemocraten. De reactie van de SPÖ is daarom terughoudend. De

linkervleugel die steeds een voorkeur heeft gehad voor een eigen kandidaat, eist nu dat de partij kleur bekent. “Als wij op Klestils uitspraken niet reageren, worden we ongeloofwaardig”, aldus Robert Pichler van de Sozialistische Jugend.