EEN NETTE DUIDELIJKE BRIEF

In Nieuwegein, waar de FOM zolang de Utrechtse nieuwbouw duurt is neergestreken, hoedt directeur dr. K.H. Chang zich voor ferme uitspraken. “Op 15 maart zal de minister de Tweede Kamer zijn opvattingen kenbaar maken. Politiek is er nog niets beslist.”

Vorige week dinsdag bereikte de FOM een mondeling voorstel van het Algemeen Bestuur waarin als 'concept voorstel' de herschikking tot WINS werd aangekondigd. Chang: “Wij vinden het geen goed voorstel. De wetenschap is gediend met een bestuur dat zoveel mogelijk bestaat uit deskundigen die iets afweten van het veld waarover zij oordelen. De diversiteit binnen WINS is veel te groot, dan is er in zo'n bestuur toevallig iemand die iets van een onderwerp af weet. NWO is een goedwerkende organisatie, geen misverstand daarover. Wij willen daaraan bijdragen door als stichting FOM het gebiedsbestuur natuurkunde te vormen.”

Een veel aangehaald bezwaar is dat eigen instituten tot scheve verhoudingen leiden, dat dezelfde personen die onderzoeksaanvragen beoordelen de instituten draaiende moeten houden. Chang: “Dat is een perceptie die leeft bij de minister en bij Tweede-Kamerleden. Binnen de fysische gemeenschap wordt hij niet als realiteit ervaren. Besliskundigen en politici zien een probleem dat natuurkundigen ontgaat.

Trouwens, toen de minister 24 februari vorig jaar de FOM-instituten bezocht, liet hij zich bij vertrek ontvallen dat het qua onderzoeksdynamiek goed georganiseerd was. Als er nieuwe structuren kwamen, dan mochten die voor de FOM-instituten geen verslechtering opleveren.''

Natuurkundigen vormen geen elitair, in zichzelf gekeerd clubje. Chang: “De FOM realiseert zich donders goed dat er met het onderzoek in de samenleving het een en ander aan de hand is. Wij hebben positieve ervaringen met politieke aansturing en zijn daar niet bang voor. We oriënteren ons al jaren op de samenleving. Dat betekent ook dat we naar allerlei multi- en interdisciplinaire verbanden gaan. Om fysische biologie de ruimte te geven is op de gewone fysica gekort. Met scheikunde en bedrijven als Akzo en DSM doen we aan soft condensed matter. Onze organisatie is efficiënt, flexibel en effectief.”

Ook het bedrijfsleven maakt zich zorgen om de plannen van het Algemeen Bestuur tot herstructurering. 'Laat goedwerkende stichtingen als SION (Stichting Informatica Onderzoek Nederland, dvd) en FOM bestaan', schreef een aantal directeuren van bedrijfslaboratoria op 4 juli 1997 aan het Algemeen Bestuur van NWO. Een afschrift van die brief ging naar Ritzen. De commissie Technologiebeleid van VNO/NCW liet zich in vergelijkbare bewoordingen uit.

De FOM ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet. “We hebben deze week het Algemeen Bestuur een nette brief gestuurd”, zegt Chang, “met een heel duidelijk standpunt. Ik ga nu niet zeggen wat we doen als WINS onverhoopt in de lucht blijft. We'll cross that bridge when we come to it.”