Kamer hecht nog aan sociale code Europa

DEN HAAG, 13 FEBR. De ministers Borst (Volksgezondheid) en Melkert (Sociale Zaken) hebben nog geen toestemming van de Tweede Kamer voor het opzeggen van een deel van de Europese Code voor de sociale zekerheid.

Borst en Melkert vrezen dat de rechter onder meer het heffen van eigen bijdragen gaat toetsen aan de code. Dit kan tot gevolg hebben dat degenen die een ziekte door het werk hebben opgelopen geen eigen bijdrage hoeven te betalen. D66 en VVD delen die vrees, de PvdA moet nog een definitief standpunt bepalen.

De Kamer sprak gisteren over het wetsvoorstel dat de opzegging van deel VI van de Europese Code voor de sociale zekerheid goedkeurt. Het kabinet heeft maart vorig jaar de code al opgezegd, maar wil daar achteraf toestemming voor hebben. Doordat de opzegtermijn een jaar bedraagt, is de opzegging 15 maart een feit, tenzij de Kamer geen toestemming geeft.

Het kabinet besloot vorig jaar tot opzegging nadat de Centrale Raad van Beroep (de hoogste rechter voor vraagstukken op het gebied van de sociale zekerheid) een eis had gehonoreerd die een burger rechtstreeks aan het met de code vergelijkbare verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie ontleende. De rechter oordeelde dat het vragen van een eigen bijdrage voor het gebruik van kraamzorg door vrouwen die op medische indicatie in het ziekenhuis bevielen in strijd met het verdrag was. De code kent soortgelijke bepalingen, maar heeft een veel kortere opzegtermijn dan het verdrag.

Het betreffende onderdeel van de code is gebaseerd op sociale voorzieningen die moeten worden getroffen bij ziekte of ongevallen die door arbeid worden veroorzaakt. Het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid baseert aanspraken echter op de, bredere, sociale vraag. De code is inmiddels zodanig herzien dat de Nederlandse aanpak niet meer op problemen stuit, maar die versie is pas op zijn vroegst in 2000 van kracht.

Het kabinet is bang dat de rechter in de tussentijd vaker voorzieningenen zal gaan toetsen aan code of verdrag. Vooral bij de code zou dit tot gevolg kunnen hebben dat mensen met een aan het werk gerelateerde ziekte geen eigen bijdrage hoeven te betalen en iemand met dezelfde, maar niet op het werk opgelopen aandoening, wel. Een dergelijk onderscheid wijst het kabinet af. Het kan er toe leiden dat dan volledig moet worden afgezien van eigen bijdragen, aldus Borst. Volgens haar kost dit twee miljard gulden. Ook de uitkeringen volgens de Algemene Nabestaandenwet zouden voor sommige groepen hoger moeten worden.