Irak buigt niet voor VS; Compromissen Irak voor VS onacceptabel

WASHINGTON, 13 FEBR. De Amerikaanse regering heeft gisteren nog eens onderstreept dat compromisvoorstellen om de crisis rond Irak te regelen, onacceptabel zijn. Irak op zijn beurt zegt dat het niet voor de VS door de knieën kan gaan.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, zei gisteren: “Saddam Hussein heeft niet een menu aan keuzes. Hij heeft er één”. Zolang Irak de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties niet ongehinderd toegang geeft tot alle plaatsen die ze willen onderzoeken, aldus Albright, gaat Washington verder met het voorbereiden van een militaire actie tegen het land. In dat verband stuurde de Amerikaanse luchtmacht gisteren opnieuw zes F-16 gevechtsvliegtuigen, zes B-52 bommenwerpers en een B-1 naar het Golfgebied en het nabijgelegen eiland Diego Garcia. Vandaag gaan nog eens zes F-117 Stealth gevechtsbommenwerpers.

Albright deed haar uitspraken voor een commissie van het Huis van Afgevaardigden. Ze wilde een diplomatieke oplossing van de crisis nog niet uitsluiten. “Ik ben altijd een optimist. Maar ik moet zeggen dat ik in dit geval sceptisch ben.” Volgens de woordvoerder van president Clinton, Mike McCurry, kan een Amerikaanse militaire actie over “dagen of weken” verwacht worden.

Het Amerikaanse Congres kon het gisteren opnieuw niet eens worden over een resolutie waarin steun wordt uitgesproken voor het gebruik van militaire middelen tegen Irak. Nadat een plan daartoe ook vorige week al was mislukt, moest de Republikeinse meerderheidsleider Trent Lott stemming over zo'n resolutie bij gebrek aan steun gisteren weer opschuiven. Lott beloofde dat het Congres de president zal steunen als hij tot actie besluit, maar sommigen van zijn collega's waren daar minder zeker van. De Republikeinse senator Arlen Specter bijvoorbeeld betoogde dat de regering het Amerikaanse publiek eerst beter moet inlichten over het belang van zo'n operatie. Ook dringen veel Congresleden erop aan dat president Clinton duidelijk maakt wat zijn plan is als luchtaanvallen Saddam Hussein niet zover brengen dat hij de VN-inspecteurs vrije toegang geeft tot heel Irak.

Twee voormalige directeuren van de CIA onder president Clinton, John Deutch en James Woolsey, waarschuwden het Amerikaanse publiek gisteren tijdens een hoorzitting van een commissie van het Huis van Afgevaardigden niet te veel te verwachten van bombardementen. “Het probleem met Irak zal niet opgelost worden met luchtaanvallen”, aldus Deutch. En zelfs als bombardementen alle voorraden chemische en biologische wapens van Irak zouden vernietigen, zei hij, dan zullen ze snel vervangen worden door nieuwe productieprogramma's.

Woolsey was kritisch over de beperkte schaal van de vorige acties van de Verenigde Staten tegen Irak. “Saddam heeft ongetwijfeld de conclusie getrokken dat hij, bijna ongeacht wat hij doet, alleen maar voor beperkte tijd luchtaanvallen hoeft te verduren.” Hij wees er verder op dat de Amerikanen ieder element van verrassing verspeeld hebben. “Als er de komende weken luchtaanvallen komen, is het de klap met misschien wel de meeste vooraankondiging in de militaire geschiedenis.” Tot zover onze correspondent. De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Mohammed Sahhaf, onderstreepte gisteren dat de door Washington gesteunde eis van de Verenigde Naties tot ongehinderde toegang van de VN-wapeninspecteurs, inclusief alle zogeheten 'presidentiële plaatsen', neerkomt op Amerikaanse bezetting van Irak. “We zijn niet bereid ons land onder Amerikaanse bezetting te plaatsen”, zei hij in de Jordaanse hoofdstad Amman. Sahhaf reist rond langs Arabische hoofdsteden om steun voor de Iraakse positie te werven.

Irak verklaarde zich eerder deze week akkoord met een Russisch voorstel om acht presidentiële plaatsen voor inspectie door een speciaal VN-team open te stellen, dat meteen door Washington werd afgewezen. Ook de Britse premier Blair, een trouwe bondgenoot van president Clinton, wees het voorstel zonder meer van de hand. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, zei gisteren echter het een positief teken te vinden dat Irak praat over manieren om installaties voor de VN open te stellen. (Reuters)