Een spiegel voor de Vlaamse tv

Alles kan beter, Belg.2, 21.25-22.00u.

Hollanders bespotten graag Vlamingen en hun taalgebruik. Maar dat kunnen ze in Vlaanderen veel beter. Bewijs is het satirisch programma Alles Kan Beter. Op vaak komische manier worden politici, nieuwslezers en presentatoren op de korrel genomen. De kracht van het programma zijn de panelleden, vooral de droge humor van Humo-hoofdredacteur Guy Mortier en de gevatte Mark Uytterhoeven - die vorig seizoen als co-presentator van Tien voor Taal Tineke Verburg pijnlijk op haar beperkingen wees. Ook de gastpanelleden kunnen bijzonder ad rem zijn, zoals vorige week Tom Lanoye, kampioen van de Vlaamse zelfspot.

De opzet is simpel: het optreden van bekende en minder bekende Vlamingen wordt becommentarieerd aan de hand van fragmenten uit journaal of ander televisieprogramma. Vervolgens toont een panel quasi serieus hoe het beter, of eigenlijk, nog erger kan. Genadeloos wordt getoond hoe de presentatrice van de Vlaamse versie van Herexamen voortdurend met haar ellebogen wappert, hoe een nieuwslezer steeds verder uit beeld zakt, of hoe de weerman van de commerciële zender VTM uitzending na uitzending schaamteloos gluurt naar het decolleté van de presentatrice tegenover hem.

Het geijkte taalgebruik van politici werd gehekeld in een sketch over een taalles waarin ze leerden om toch vooral in iedere zin de constructie 'naar toe' te gebruiken. “Naar de bevolking toe.” Goed zo. “Naar de overheid toe.” Juist.

De onderwerpen liggen bij de Vlaamse televisie, net als bij de Nederlandse, voor het oprapen. Alles kan Beter balanceert langs flauwheid en sommige items worden te lang uitgesponnen. Maar meestal gaat het goed en kunnen zelfs de panelleden hun lach nauwelijks onderdrukken. Het programma zou ook in Nederland gemaakt moeten worden, liefst met Mark Uytterhoeven als presentator.

Een programma dat in Nederland vast veel minder zou aanslaan is Schalkse Ruiters, waarin publiek en gasten drie reportages op waarheid moeten beoordelen. Ongekend populair was dit TV1-programma en zijn presentatoren, Bart de Pauw en Tom Lenaerts. Er werden de laatste tijd zelfs meer Barts en Tommen geboren.

Die populariteit werd toegeschreven aan het Vlaamse underdog-gevoel waaraan het programma appelleerde. De typetjes waren schlemielig en de presentatie veel minder gestroomlijnd dan de Vlaamse kijker gewend was. De Nederlander Paul de Leeuw, gast in een van de uitzendingen, leek er niet van te genieten. Hij lachte zurig om een telkens terugkerende grap zonder pointe over een man die bij de bakker komt en een “carré confituurke” bestelt.

Tot een ware hype leidde vorig jaar de vraag of de nieuwe en destijds wegens zijn vernieuwingsplannen omstreden BRTN-topman Bert de Graeve in de laatste aflevering van het seizoen zou optreden. Overal verschenen stickers met de oproep Bert de Graeve kom naar Schalkse Ruiters, wat hij uiteindelijk deed. En ook voor de slot-uitzending afgelopen zondag was de gast geheim. Bill Clinton en koning Albert waren aangekondigd, Mark Uytterhoeven had bedankt. Het werd Vlaanderens bekendste reporter: Paul Jambers, bijgenaamd 'Piekenpaultje' - de man van reportages als 'dik is sexy'.

Het was het definitieve afscheid van de Schalkse Ruiters, want na dit tweede zeer succesvolle seizoen houdt het programma op. De Pauw en Lenaerts zeiden hun succesformule niet te willen uitmelken. “We willen eindigen in schoonheid en meer dan waarschijnlijk beginnen we samen aan iets nieuws.”