De verbijstering van Gullit

Frits Barend en Henk van Dorp leken gisteren voor het geluk geboren. Het opzienbarende ontslag van Ruud Gullit als manager-speler bij Chelsea op hún uitzenddag bij RTL 4 - wat kan een journalist zich nog meer wensen? Voorwaarde is wel dat hij een goede relatie met zo'n topspeler heeft, want voor Piet Klaassen van de Doetinchemse Nieuwsgier komt de coryfee niet aan de telefoon.

Barend en Van Dorp hebben Gullit - evenals Cruijff - altijd op de voet gevolgd, zowel op de pieken als in de dalen van zijn carrière. Mijn indruk is dat zij met hem een beter contact hebben dan met bijvoorbeeld Marco van Basten en Patrick Kluivert. Het resulteerde in emotionele interviews, zoals na Gullits breuk met het Nederlands elftal en na zijn vertrek bij AC Milan. Maar nooit eerder heb ik Gullit zo geschokt en verbijsterd gehoord als gisteren, toen hij live met Barend en Van Dorp belde.

Dat was ook het ontwapenende van dat gesprek. Hier was een, zoals je dat in die kringen noemt, 'vedette' aan de lijn die een mondiale reputatie heeft en “het voor het geld allang niet meer hoeft te doen.” Maar hij reageerde op dezelfde manier op zijn ontslag als de fabrieksarbeider, die van de ene op de andere dag de laan wordt uitgestuurd.

Gullit klonk verward en ten einde raad. Hij was bijna niet af te remmen in zijn pogingen het onbegrijpelijke begrijpelijk te maken. Hij vertelde drie, vier keer hetzelfde. Dat hij graag had willen blijven, dat hij dat ook steeds gezegd had en dat het hem wel een beetje verbaasd had dat ze hem geen 'offer' hadden gedaan.

“We hebben ons al vaker verbaasd dat je zoveel vertrouwen in de mensen hebt”, zei Frits Barend, “waarom ben je soms zo naïef?”

“Is die Vialli soms een judas?” alexanderde Jan Mulder met een grijns.

“Het is zo belachelijk, ik begrijp het nu nog niet”, zei Gullit hulpeloos.

Achter zijn woorden werden de contouren van een klassiek verraad zichtbaar. Vialli, de man die door Gullit als speler was binnengehaald, was hem al opgevolgd. In een ander programma hoorden we Vialli even later zeggen: “Dit is het ongelofelijkste en belangrijkste dat mij ooit is overkomen.”

Nu pas realiseerde Gullit zich dat hij de laatste dagen zo weinig van zijn staf had gehoord. “Ik denk dat die wel iets wisten.” Het leven gaat door, de nieuwe keizer heet Vialli.

“Ik krabbel altijd wel overeind”, zei Gullit aan het slot.

“Ben je down?” vroeg Barend.

“Ik begrijp er niets van.”

Begreep hij er werkelijk niets van, of had hij nog net genoeg tegenwoordigheid van geest om bepaalde zaken voor ons te verzwijgen? Bij Gullit weet je het nooit zeker. Hij heeft ook op andere cruciale momenten in zijn carrière - zoals na zijn abrupte vertrek bij 'Oranje' - veel gepraat, maar weinig gezegd.

Zo kreeg de sportwereld er weer een affaire bij. Ze worden steeds belangrijker voor de sportjournalistiek: affaires. Hoe lang is het geleden dat ik een aardige voetbalwedstrijd op tv zag? Behoorlijk lang. Maar de affaires gaan gewoon door, voor sportprogramma's als van Barend en Van Dorp vormen ze onontbeerlijke brandstof.

Op een meer verstolen manier zaten er nog drie affaires in Barend & Van Dorp: de opheffing van het met de KNVB kiftende Team Holland, de onthullingen door een expert over dopingpraktijken in de Nederlandse topsport en de nog altijd zeer moeizame relatie tussen Edgar Davids en bondscoach Hiddink.

Davids was ongewoon spraakzaam tegen Barend. Hij stond eindelijk weer eens een journalist te woord alsof het een gewoon menselijk wezen was, en geen buitenaardse creep die het op zijn ondergang had gemunt. Hij is beschikbaar voor het WK, maar hij wil wel graag spelen. En sommige spelers, zei hij fijntjes, spelen nu eenmaal altijd. Hij noemde in dat verband de namen van Reiziger en Seedorf. En Cocu, voegde hij er na enige aarzeling aan toe.

Een veelbelovend conflictje doemde aan de kim op.