De markt haalt z'n gelijk bij KNP BT

AMSTERDAM, 13 FEBR. De beslissing om het concern vijf jaar na de fusie totaal op te breken was onvermijdelijk geworden, maar toch...

Interim topman K. de Kluis kondigde gistermiddag de ontvlechting aan van KNP BT (verpakkingen en handel). Dat komt neer op snelle verkoop (of beursintroductie) van de verpakkingsdivisie, naar omzet (2,7 miljard gulden) en bedrijfsresultaat (249 miljoen) de kleinste van de twee kernzaken van KNP BT. Het idee van opsplitsing was twee jaar geleden voor toenmalig topman R. van Oordt niet meer dan onbeproefde Spielerei uit het buitenland. Nu moet het binnen enkele maanden realiteit zijn.

Vijf jaar geleden hadden de managers, waaronder De Kluis, er goed aan gedaan de fusie van KNP (papier), VRG (Handel) en Bührmann-Tetterode (BT; handel en verpakking) uit te voeren, zei hij gistermiddag. Maar zij hadden de scepsis van de analisten en beleggers op de financiële markten na de onverwachte verliezen in de papierproductie in 1996 niet kunnen omzetten in nieuw vertrouwen. “En de markt heeft, zoals u weet, altijd gelijk.”

Zoals sommige politieke partijen een leegloop onder kiezers niet aan de inhoud van hun programma wijten, maar aan de communicatie, zo had ook De Kluis zijn versie. De inhoud van KNP BT was eigenlijk wel puik, alleen de perceptie van de buitenwereld, daar viel uiteindelijk niet tegenop te boksen.

Politieke partijen kiezen dan een nieuwe fractievoorzitter en verjongen hun kandidatenlijst. KNP BT neemt nieuwe managers en verkoopt zijn (twee jaar oude) hoofdkantoor. Alle commissarissen, inclusief de vorig jaar benoemde voormalig bestuursvoorzitter drs. R. van Oordt, treden af. Alleen mr. P. van den Hoek, partner bij advocatenkantoor Stibbe, blijft aan.

Met nieuwkomer (per 1 juni commissaris) en dan net gepensioneerd topman drs. A. Jacobs van ING moet hij twee of drie nieuwe commissarissen zoeken voor een onderneming die dan Bührmann zal heten: Europa's grootste handelsbedrijf met 11,3 miljard gulden omzet, 15.000 medewerkers en een rendement op vermogen van 16 procent. De naamswijziging in Bührmann, de letter B in KNP BT, wordt mede gefinancieerd door KPN, een oude afspraak om af te komen van de naamsverwiselingen.

De andere hoofdactiviteit van KNP BT, verpakkingen, wordt bij opbod verkocht. Ook zij krijgen een nieuwe naam uit de oude doos: Kappa, karton en papier. De opbrengst van de verkoop van Kappa wordt deels gebruikt om de beleggers te vergoeden voor de achterblijvende koersontwikkleing van de laatste jaren. Bührmann wil een extra belastingvrij dividend in aandelen uitkeren (ter waarde van maximaal 15 gulden per stuk) of eigen aandelen inkopen, als dat fiscaal simpeler wordt. Door inkoop van eigen aandelen moet de winst per aandeel en daarmee de beurskoers een impuls krijgen.

Verkoop is de beste optie voor de verpakkingsbedrijven, vindt De Kluis. De markt heeft een Europese omvang gekregen, maar is ook nog sterk gefragmenteerd en al deze bewegingen bieden kansen. Omdat KNP BT zijn beleggers direct wil laten profiteren van het opbreken van het concern zit het er voor de verpakkingsbedrijven niet in dat zij zelfstandig doorgaan. De Kluis wil geld op tafel hebben. Alleen op die manier kan hij, samen met de commissarissen, wellicht de intense onvrede onder de aandeelhouders temperen. Vorig jaar zagen zij een fusie met handelshuis Hagemeyer dankzij ingrijpen van de commissarissen van KNP BT niet doorgaan. Bij die transactie zouden de aandelen KNP BT op een bedrag van 54 gulden zijn gewaardeerd, een premie van 20 procent ten opzichte van de beurskoers toen. Al zijn er ook bronnen die menen dat 60 gulden binnen bereik lag. Vanochtend stond de koers na een rappe stijging gisteren op 55,10 gulden.

Alle commissarissen vonden hun eigen vertrek “by far de meest verstandige oplossing”, vertelde de interim-topman sinds twee maanden, die daarvoor ook commissaris was geweest. De onderneming wordt op zijn kop gezet, en toen rees de vraag: zijn zij nog de logische commissarissen, vertelde De Kluis.

Dat de commissarissen met hun eerste, onjuist informatie over de redenen van het gedwongen vetrek van topman F. de Wit eind vorig jaar hun laatste geloofwaardigheid hadden verspeeld, nee, dat wilde De Kluis niet voor zijn rekening nemen. Integendeel, het ingrijpen van de commissarissen vorig jaar, toen zij de fusie met Hagemeyer verwierpen, was een sterk staaltje controle op het ondernemingsbestuur, dat tegenwoordig corporate governance heet.

Dat hij over de afgeketste transactie met Hagemeyer niets kon zeggen, was voor de buitenwereld jammer, maar zo was het nu eenmaal juridisch geregeld. “Geen van de commissarissen zal zich onttrekken aan zijn medeverantwoordelijkheid”, aldus De Kluis, maar een drama, nee, zo zou hij de afgelopen vijf jaar zeker niet willen noemen. “De fusie was absolute noodzaak, daardoor zijn twee heel gezonde ondernemingen ontstaan.” KNP BT was geformeerd om opgebroken te worden.