Neurologen vinden geheim van de lach

ROTTERDAM, 12 FEBR. Het is een hachelijke onderneming om nette burgers aan het lachen te maken, verzuchtte de Franse toneelschrijver Molière (1622-1673) eens. Vier neurologen in Los Angeles hebben waarschijnlijk de oplossing voor zijn probleem gevonden. Bij toeval ontdekten zij, aldus het tijdschrift Nature, dat elektrische prikkeling van een plekje van 2 bij 2 centimeter op de menselijke hersenschors voldoende is om iemand in lachen te doen uitbarsten, ongeacht of er nu 'echt' wat te lachen valt of niet.

De vier neurologen deden hun ontdekking toen ze een zestienjarig meisje met hardnekkige epileptische aanvallen onderzochten. Om de oorzaak daarvan te achterhalen gaven ze haar kleine elektrische prikkelingen op een groot aantal plaatsen op de linker frontale hersenlob. De patiënte was bij bewustzijn en moest verschillende opdrachten uitvoeren.

Bij stimulering van een plekje van 4 cm in de linkerboven frontale hersenwinding barstte het meisje telkens in lachen uit. Als de artsen vroegen waarom ze moest lachen, noemde ze als oorzaak een willekeurige indruk: het ding dat ze net moest benoemen ('the horse is funny') of bijvoorbeeld de personen in de ruimte ('you guys are just so funny...standing around'). De mate van vrolijkheid was evenredig met de toegediende stroom: bij lage voltages glimlachte het meisje, maar bij hoge barstte ze uit in een aanstekelijke schaterlach.

De 'lachplek' ligt temidden van hersenschorsdelen die verantwoordelijk zijn voor handbewegingen en de spraak. Bij stimulering van de 'lachplek' stopte het meisje met spreken en handbewegingen. Dat wijst er op dat er een verband is tussen de motorische, affectieve en cognitieve aspecten van het lachproces. De vloeiende overgang - bij toenemend voltage - tussen glimlachen en schaterlachen is opvallend, want evolutionair hebben beide soorten lachen een verschillende oorsprong. De glimlach is bij apen een ontwapenend gebaar om vijandige soortgenoten vreedzaam te stemmen. Met een gewone lach maken apen elkaar duidelijk dat een stoeipartij een spelletje is.