Nachten van de Hortus; Met een vogelspin onder de palmen

Vr 13 en za 14 febr 19-24u, Nachten van de Hortus. Hortus Botanicus, Plantage Middenlaan 2a, Amsterdam. Toegang ƒ 7,50. Leden vereniging Vrienden van de Amsterdamse Hortus gratis, lidmaatschap ƒ 30 per jaar. Het Hortuscafé de Orangerie is de hele avond open. Inl 020-6381670

Jessica komt ook! Samen met andere wezens die 's nachts actief zijn, zal de 19-jarige Braziliaanse schoonheid de Nachten van de Hortus in Amsterdam opluisteren. Haar begeleider, Ko Veldman, roemt haar aaibaarheidsgehalte, ondanks (of dankzij?) het vele haar op haar benen. Andere nachtwezens die met hem meekomen, zoals wandelende bladen en -takken, zijn dat in veel mindere mate. Veldman, beheerder van het insectarium van Artis, zal de dapperen in de gelegenheid stellen fysiek contact te leggen met Jessica de vogelspin.

Niet alleen voor liefhebbers van kleine, harige schoonheden is het zaak naar de Nachten van de Hortus (13 en 14 februari) te gaan. Ook reptielen en amfibieën, onder begeleiding van medewerkers van de reptielenvereniging Lacerta, treden op in de woestijnkas. Bovendien zullen de grote kassen feeëriek worden verlicht en, met gepaste oerwoudmuziek omlijst, voor het publiek open zijn.

Jessica mag dan wel worden geaaid, ze zal niet worden losgelaten tussen de tropische planten. In haar ogenschijnlijk natuurlijke habitat zou zij snel verhongeren, want er huist in de Hortus slechts één, voor vogelspinnen smakelijk, merelechtpaar, dat onder het glazen dak van de tuin een nest heeft gebouwd.

Het is überhaupt pover gesteld met het dierenleven in de recentelijk fraai verbouwde Amsterdamse plantenkassen. Volgens een Hortusmedewerker komt dat door het grachtenwater waarmee de grond van de Hortus is verzadigd. Weinig inheemse insecten kunnen daarin gedijen. Ook voor tropische bomen en struiken is de brakke grond nadelig. Vrijwel alle planten staan dan ook in potten. Ooit zijn er vier uit het brakke mangrovebos afkomstige heremiet-kreeftjes uitgezet, maar daar is nooit meer iets van vernomen. Net zomin als van de hagedis en de twee kwartels die als biologisch wapen werden ingezet tegen schadelijke insecten.

Schadelijke geleedpotigen, zoals thrips en mijten, zijn er daarentegen te over in de Hortus. Voor de Afrikaanse brilvogel, gespecialiseerd in wol- en dopluis, zou ook voldoende voer aanwezig zijn, maar - gelijk de kwartels - vreest men dat ook deze vogel via een openstaand raam de Hortus zou verlaten. Die vrees geldt niet de rode Azteek-miertjes die in de tropische mierenboom wonen en tot ver in de gematigde kas fourageren.

Schadelijk zijn de minuscule miertjes niet, maar de kakkerlakken, waarvan drie soorten in de kassen rondlopen, wel. Tegen deze insecten heeft de Hortus behalve vangpotten ook hamerkikkers ingezet. De kikkervisjes daarvan zijn wel te zien, in het vijvertje in de tropenkas, maar de naar verluidt fraaie hamerkikkers zelf laten zich nauwelijks zien. Horen wel en dat zou tijdens de Nachten van de Hortus nog wel eens tot aardige effecten kunnen leiden. Uit luidsprekers in de tropenkas zal het geluid klinken van tropische regenbuien, ontwakende oerwouden en donderslagen. Ongetwijfeld zullen de hamerkikkers in hun collectieve onderbewustzijn geluiden herkennen van voedzame danwel gevaarlijke mede-oerwoudbewoners en daar navenant op reageren.

Wie Jessica door omstandigheden moet missen: op 1 mei viert Artis de 30ste verjaardag van Vera, de Mexicaanse roodknie vogelspin.