MISLUKT

Regelmatig sterven research-projecten van Philips een stille dood. Enkele voorbeelden:

Blauwe laser Het afgelopen jaar verdween de blauwe laser geruisloos

bij Philips Research in Briarcliff, New York. Met deze miniatuurlichtbron - nauwelijks groter dan een suikerkorrel - zullen elektronicafabrikanten kort na de eeuwwisseling digitale video-disc recorders (dvd-spelers) kunnen bouwen met twaalf uur video op een cd-schijfje. De 'oude' infrarode diodelaser in cd-rom-spelers kan maar drie kwartier bewegende beelden lezen. De allernieuwste variant in dvd-spelers heeft een rode kleur en haalt enkele uren. Philips was samen met Sony en 3M al ver gevorderd met een blauwe diodelaser toen het tamelijk onbekende Japanse bedrijf Nichia Chemical Industries met een blauwe laser kwam die een verbazingwekkende kwaliteit

had. Sony ging stug door en demonstreerde vorig jaar een blauwe laser in

een prototype dvd-recorder met twaalf uur opnametijd. Philips trok zich terug. “We hadden niet het gevoel dat we op korte termijn een laser van

het type Nichia onder de knie konden krijgen”, zegt Martin Schuurmans, directeur bij het Natuurkundig Laboratorium. “Inhalen was wel mogelijk,

maar de investeringen waren te hoog. We volgen de ontwikkelingen nu met argusogen.'' Philips gokt erop dat de kosten van blauwe miniatuurlasers snel zullen dalen en tegen afbraakprijzen op de markt komen, net als de huidige infrarode diodelaser in cd-spelers. Die kost nu ongeveer één gulden.

Zeus Kort voordat de blauwe laser sneuvelde, haalde Philips ook een streep door Zeus: de platte televisie. Zeus was wonderbaarlijk: een scherm van nog geen centimeter dik met de kwaliteit van een beeldbuis. Het technologische principe achter deze beeldbuis was zo elegant dat een

referent van het gerenommeerde blad Science gewoonweg niet geloofde dat het werkte, waarop het artikel werd geweigerd. Managers van Philips' productdivisie Display Components werden er smoorverliefd op. Ze verboden elke publicatie over het onderwerp. De uitvinder van Zeus, Gerard van Gorkom: “Onze bazen zeiden: hiermee kunnen we de Japanners onderschoffelen, dit houden we mooi geheim.” Dat had kwalijke gevolgen. Het management ging te laat op zoek naar partners. Toen ze dat uiteindelijk deden, hadden de belangrijkste Japanse fabrikanten - Fujitsu, Sharp en NEC - al de beslissing genomen voor miljarden dollars te investeren in de fabricage van schermen op basis van de concurrerende 'plasma'-technologie. Inmiddels koopt Philips

deze technologie van Fujitsu.

Lcd's Het management van Display Components valt veel te verwijten. Niet

alleen bij Zeus, ook bij platte schermen op basis van vloeibare kristallen (lcd's) sloeg Philips de plank mis. Andermaal dachten de Eindhovenaren met een slimmigheidje de Japanners voor te zijn. Maar doordat ze een technologie kozen die afweek van de hoofdstroom, liep de lcd-productie zeker een jaar vertraging op. Tegen de tijd dat de lcd-productielijn op het Natlab-terrein op volle snelheid draaide, waren

de prijzen voor lcd-displays gekelderd. Nu werkt Philips op dit gebied samen met het Japanse bedrijf Hosiden.