Trouwen in Bombay

Fatal Reaction - Bombay. Regie: Marijke Jongbloed. In: Kriterion, Amsterdam.

De Amsterdamse Kriterion-bioscoop was zo'n jaar geleden de ideale plek om met je nieuwe vriendje naartoe te gaan. Tijdens de voorstelling van Fatal Reaction - New York kon je lachen om de wanhopige Woody Allen-achtige pogingen van de New Yorkse Laura Slutsky om aan de man te komen. En net als je in de pauze met je kersverse date had besproken dat het hier gelukkig allemaal wel meeviel voor hoger opgeleide vrouwen en hun relaties moest je na afloop van deel twee, Fatal Reaction - Singapore, concluderen dat er wellicht toch sprake was van een mondiaal probleem.

Dat was in ieder geval het uitgangspunt van documentaire-maakster Marijke Jongbloed voor haar vierdelige documentairereeks Fatal Reaction: waarom hebben carrièrevrouwen wereldwijd zo'n moeite om een geschikte levenspartner te vinden? Na New York, waar zij met veel humor de self-help cultuur in beeld bracht, en Singapore, waar bleek dat de overheid zich door middel van professionele matchmaking-bureaus op de huwelijksmarkt begaf, deed zij in het derde deel Bombay aan. Bombay, waar alleenstaande vrouwen als loslopend wild worden beschouwd, het traditionele gearrangeerde huwelijk aan de orde van de dag is en de kloof tussen de dromen van vrouwen en de verlangens van mannen hemelsbreed. Aangespoord door westerse soaps en zoetsappige romances uit de Hollywood filmindustrie willen vrouwen zelfstandig zijn en dat lukt ze steeds beter. Hun potentiële echtgenoten stellen echter vooral eigenschappen als volgzaamheid en nederigheid op prijs.

Wat Bombay de meest geslaagde aflevering uit de reeks maakt, is dat Jongbloed voor het eerst vrouwen én mannen aan het woord laat, die zowel traditionele als meer geëmancipeerde verwachtingen van het huwelijk hebben. “Je moet compromissen sluiten”, zeggen de verstandige moeders van Jongbloeds hoofdpersonen en brengen daarmee de romantische utopieën van zowel de mannen als de vrouwen weer terug op aarde. Alhoewel, een goed huwelijk, haast een van hen zich te beklemtonen, “wordt gemaakt in de hemel”.