Titanic evenaart record; Karakter vervult favorietenrol bij Oscaruitreiking

AMSTERDAM, 11 FEBR. Voor de vijfde keer is gisteren een lange Nederlandse speelfilm genomineerd voor een Oscar in de categorie 'beste buitenlandse film'.

Karakter, het door Laurens Geels geproduceerde debuut van regisseur Mike van Diem naar de gelijknamige roman van F. Bordewijk, werd op het nippertje ingezonden, nadat een commissie eerst All Stars van Jean van de Velde had voorgedragen. Omdat de producent van die film, Rolf Koot, Karakter een betere kans toedacht, trok hij zijn eigen productie terug. Van de eerdere nominaties (Fons Rademakers' Dorp aan de rivier in 1960, Paul Verhoevens Turks fruit in 1974, Rademakers' De aanslag in 1987 en Marleen Gorris' Antonia in 1996) wonnen de laatste twee een Oscar.

Bij de uitreiking van de Academy Awards in Beverly Hills op 23 maart vervult Karakter een favorietenrol: niet omdat de andere vier genomineerde films bij voorbaat slechter zouden liggen bij de stemgerechtigde leden van de Academy, maar omdat Karakter de handicap van een laat op gang gekomen campagne nagenoeg op eigen kracht heeft weten te overwinnen. Pas vorige week werd bekend dat Sony Classics, een gespecialiseerde afdeling van de studio Columbia Pictures, Karakter in distributie neemt en dus in de eindronde naar verwachting royaal zal steunen. De andere genomineerde films zijn Jenseits der Stille van Caroline Link (Duitsland), Secretos del corazón van Montxo Armendariz (Spanje), Vor/De dief van Pavel Tsjoechraj (Rusland) en Four Days in September/O que é isso, companheiro? van Bruno Barreto (Brazilië). Ook in een andere categorie werd een Nederlander genomineerd: art director Jan Roelfs kreeg een nominatie voor zijn werk aan de Amerikaanse film Gattaca. In 1994 werd Roelfs eveneens genomineerd, toen samen met Ben van Os voor Orlando.

Titanic van regisseur, producent, scenarioschrijver en editor James Cameron, is de eerste superproductie met een budget van boven de honderd miljoen dollar die in zo veel categorieën genomineerd wordt. Het aantal van veertien Oscarnominaties betekent een evenaring van het record van Joseph L. Mankiewicz' All about Eve uit 1951; daarvan resulteerden er slechts zes in een echte bekroning. Cameron wordt persoonlijk in drie categorieën genomineerd; de enige prijzen die Titanic niet meer kan halen zijn die voor scenario, beste acteur en mannelijke bijrol. De vier overige nominaties in de categorie beste film zijn Gus van Sants Good Will Hunting (totaal negen nominaties), Curtis Hansons verfilming van James Ellroy's L.A. Confidential (eveneens negen nominaties), Peter Cattaneo's Britse surprisehit The Full Monty (vier nominaties) en de komedie As Good as it Gets (zeven nominaties). Alleen van die laatste film werd de regisseur James L. Brooks niet genomineerd. Zijn plaats in de regiecategorie wordt ingenomen door de Armeense Canadees Atom Egoyan voor The Sweet Hereafter; ook Egoyans scenario kreeg een nominatie.

Geen van de vijf als beste regisseur genomineerden viel ooit eerder die eer ten deel; opvallend is ook hun gemiddeld lage leeftijd. Cattaneo en Egoyan zijn dertigers, Cameron en Van Sant veertigers, nestor Hanson is 52.

De 88-jarige Gloria Stuart (vrouwelijke bijrol in Titanic) is daarentegen de oudste genomineerde acteur of actrice in de Oscargeschiedenis. De elfde nominatie voor Jack Nicholson (beste acteur in As Good as it Gets) plaatst hem op de ranglijst aller tijden pal achter het dozijn van Katharine Hepburn. Om zijn derde Oscar binnen te halen zou Nicholson Dustin Hoffman (Wag the Dog), Robert Duvall (The Apostle), Matt Damon (Good Will Hunting) en Peter Fonda (Ulee's Gold) moeten verslaan. Vier van de genomineerde beste actrices zijn Engels: Helena Bonham Carter (Wings of the Dove), Julie Christie (Afterglow), Dame Judi Dench (Mrs. Brown) en Kate Winslet (Titanic) naast de Amerikaanse Helen Hunt (As Good as it Gets).

Opvallende nominaties zijn voorts die van componist Philip Glass (originele dramatische score in Martin Scorsese's Kundun), de eerste nominatie voor veteraan Burt Reynolds (mannelijke bijrol in Boogie Nights), de scenarionominaties van Woody Allen (Deconstructing Harry) en David Mamet (Wag the Dog) en de nominatie van de voor de Amerikaanse overheid tamelijk vernietigende lange documentaire Waco: The Rules of Engagement van William Gazecki.

Behalve The Full Monty kregen ook Kundun, Steven Spielbergs Amistad en Iain Softley's Henry James-verfilming The Wings of the Dove vier nominaties; de grootste Amerikaanse hit van het afgelopen jaar, Men in Black, bleef evenals Boogie Nights steken op een totaal van drie. Traditiegetrouw werd de nieuwste film van Paul Verhoeven, Starship Troopers, uitsluitend genomineerd in de categorie 'best visual effects'.