Mogelijk een fregat naar de Golf; Nederland steunt actie tegen Irak

DEN HAAG, 11 FEBR. Nederland is in principe bereid een eventuele militaire actie van de VS tegen Irak te steunen door een fregat naar de Golf te sturen.

Dit heeft staatssecretaris Gmelich Meijling (Defensie) gisteren in Washington gezegd tegen Nederlandse correspondenten. Meijling tekende daarbij aan dat het aanbod vrijdag nog door het kabinet en vervolgens door de Tweede Kamer moet worden goedgekeurd. Gedacht wordt aan uitzending van het multi purpose fregat Abraham van der Hulst, dat tot de NAVO-vloot in de Middellandse Zee behoort en twee weken varen nodig heeft om de Golf te bereiken. Minister Voorhoeve (Defensie) heeft de Tweede Kamer vanmorgen geschreven dat het fregat in internationaal vlootverband “beschermende taken op zich zou kunnen nemen, dat wil zeggen dat het fregat geen offensieve acties zou ondernemen”.

Premier Kok verweet de staatssecretaris vanochtend voor de radio dat hij “een beetje voor zijn beurt heeft gepraat”, maar hij ontkende niet dat er “over dit soort dingen wordt gepraat en nagedacht”. Kok, die zondagavond door president Clinton is gebeld, heeft de afgelopen dagen verklaard dat Nederland zich nog niet over steun aan een eventuele militaire actie wil uitspreken maar wil afwachten of de Iraakse crisis alsnog kan worden opgelost met diplomatieke middelen.

Kok beschuldigde de fractieleider van de VVD in de Tweede Kamer, Bolkestein, maandagavond nog ervan dat hij met zijn oproep om alvast steun te betuigen aan een eventuele gewapende actie tegen Irak “een binnendoortje naar een militair conflict” nam.

Inmiddels is duidelijk geworden dat minister Voorhoeve zaterdag op een tweedaags militair symposium in München zijn Amerikaanse collega, Cohen, in een gesprek onder vier ogen al “in algemene zin en zonder gespecificeerde toezegging” Nederlandse steun voor een eventuele Amerikaanse actie tegen Irak had beloofd. Dat Gmelich Meijling, die maandagmorgen vroeg naar Washington vertrok, wél specifieker werd in de Amerikaanse hoofdstad wordt in kringen rond het ministerie van Defensie in Den Haag “een misverstand” en “een communicatiefout” genoemd.

In de Tweede Kamer is verrast en boos gereageerd op de verwarrende berichten over de positie van de Nederlandse regering jegens een eventuele militaire actie tegen Irak. Het CDA en GroenLinks zouden vandaag een spoeddebat met de premier aanvragen. De CDA'er Verhagen noemt het optreden van het kabinet “zeer knullig” en wil helderheid over wat wel en niet besloten is en of de staatssecretaris voor zijn beurt heeft gesproken dan wel dat premier Kok “ten onrechte heeft gezegd dat er nog geen toezeggingen zijn gedaan”.

De D66'er Van den Bos verwijt het kabinet “een buitengewoon slordige manier van opereren in een zeer gevoelige zaak”. Ook hij wil weten of er toezeggingen zijn gedaan door minister Voorhoeve, en welke.