Eerste verdachte in zaak beursfraude voor de rechter

Morgen komt de eerste verdachte in de beursfraudezaak voor de rechter: de voormalige directeur van Holland Casino's.

ROTTERDAM, 11 FEBR. Justitie probeert morgen een eerste resultaat boeken in de vervolging van de verdachten in de beursfraudezaak die eind oktober aan het licht kwam. Van K. wordt ervan verdacht 1,75 miljoen gulden aan inkomsten te hebben verzwegen voor de fiscus. Met het geld, dat geparkeerd stond op een coderekening in Zwitserland, zou Van K. diverse aandelen- en obligatietransacties op de Amsterdamse effectenbeurs hebben gefinancierd. Behalve van fiscale fraude wordt Van K. ook beschuldigd van valsheid in geschrifte, namelijk het opzettelijk foutief invullen van belastingaangifteformulieren. Op fiscale fraude staat een gevangenisstraf van maximaal vier jaar.

Vaak wordt in dergelijke zaken een schikking getroffen die bestaat uit het terugbetalen van de voor de fiscus verzwegen inkomsten, inclusief een boete. In de meeste gevallen is die boete even hoog als het te restitueren geldbedrag. Het Openbaar Ministerie dat eerder suggereerde een schikking te willen treffen heeft nadien besloten Van K. toch te dagvaarden. Van K. vecht aan dat hij belastingfraude heeft gepleegd. Hij vindt dat hij in Nederland niet belastingsplichtig is voor zijn vermogen in het buitenland. De oud-directeur van Holland Casino's spreekt tegen dat hij in ruil voor strafvervolging een transactievoorstel van 1,75 miljoen gulden aan het openbaar ministerie heeft gedaan. Volgens Van K. wordt het geld juist de inzet van de rechtszaak.

Th. van K. was directeur financiën en lid van de raad van bestuur van het St. Radboud-ziekenhuis in Nijmegen. In 1995 werd hij directeur van Holland Casino's. Nadat in november bekend werd dat hij verdachte in de beursfraudezaak was, trok hij zich terug als directeur van het casino.

Van K. behoort niet tot de hoofdverdachten in de fraudezaak waar Justitie op jaagt. Dat zijn de commissionairs Han Vermeulen en A. S. waarmee Van K. zaken deed en de in Zwitserland woonachtige vermogensbeheerder Dirk de Groot waar Van K. een coderekening had. Officier van justitie H. de Graaff vergaart de komende maanden bewijzen om aan te tonen dat zij behalve aan belastingfraude zich ook hebben schuldig gemaakt aan onder meer, witwaspraktijken, effectenhandel met voorkennis en deelname aan een criminele organisatie. Naar verwachting moeten zij zich in oktober voor de rechter verantwoorden. Het openbaar ministerie laat weten dat zij in maart enkele 'lichte verdachten' willen laten voorkomen. Welke dat zijn is nog onbekend.

De Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD) heeft de voormalige Casino-topman, die overigens niet gearresteerd is geweest, op 26 oktober voor het eerst verhoord. Uit het vertrouwelijke verslag hiervan blijkt dat de hij in april en juni vorig jaar 100.000 gulden in bankbiljetten op de beurs heeft afgegeven bij J.S.L., directeur van Leemhuis & Van Loon. L. zou het geld gestort hebben bij beursbank de Kas-Associatie waarna het werd overgemaakt naar zijn coderekeningen in Zwitserland. Hij heeft verklaard dat het geld afkomstig was van een legale effectenrekening bij de ING Bank en dat hij het legaal heeft verdiend, te weten uit zijn dienstbetrekkingen, de vermogensaanwas via zijn huis en de koerswinsten op zijn effectenportefeuille.

De coderekeningen van Van K. werden 1984 of 1985 geopend bij effectenmakelaar Van Meer James Capel, waar een van de hoofdverdachten van de beursfraudezaak, Han Vermeulen, de scepter zwaaide. Van Meer James Capel liet het geld onder een andere codenaam beheren door de Dirk de Groot van ESC Effecten uit Zwitserland. Een jaar later werd Pieter van L., die later het effectenhuis Leemhuis & Van Loon zou oprichten, de Nederlandse contactpersoon voor zijn Zwitserse rekening.

De rekeningen hadden de herkenningscodes 'Kingston' en 'Vatos'. Uit de brieven en faxen die het opsporingsteam in beslag heeft genomen blijkt dat Van K. met het geld op de Kingston-rekening optie-transacties financierde. Opties geven het recht om aandelen te kopen of verkopen binnen een bepaalde termijn tegen een vooraf vastgestelde prijs. Met zijn opties dekte Van K. het koersrisico van zijn aandelenportefeuille af. De aandelen schafte hij aan met het geld van zijn Vatos-rekening. Van K. ontving, op eigen verzoek, van Leemhuis & Van Loon overzichten van zijn rekening. De meeste overzichten verscheurde hij bewust nadat hij ze had gelezen.

Van K. zegt in zijn verhoor dat hij vorig jaar zomer, op advies van L., onder de naam Vatos een stichting heeft opgericht met als doel “de rekening waterdicht aan mij of mijn erfgenamen toe te delen.” Hij geeft toe dat hij over zijn kaptiaal geen vermogens- en dividendbelasting heeft betaald. Van K.: “Ik dacht dat het niet vermelden van de Zwitserse rekening een relatief kleine overtreding was. Ik denk ook dat heel veel Nederlanders een dergelijke overtreding begaan. Bovendien dacht ik dat de constructie waterdicht was.”

Specialist in fraudezaken, advocaat D.R. Doorenbos verwacht niet dat de officier van justitie een gevangenisstraf zal eisen. Hij denkt meer aan een geldboete en eventueel een aantal uren dienstverlening. Doorenbos: “De straf zou lichter zijn geweest als een schikking was getroffen. Kiest de verdachte in het proces van morgen de harde lijn, dan zal het OM morgen een scherp debat voeren.”