Een schip aan de ketting

De trip van Teetje. Regie: Paula van der Oest. Met: Cees Geel, Thekla Reuten, Dimitri Ivanov, Wolter Muller. In: Cinecenter, Amsterdam; Lantaren/ Venster, Rotterdam; Poelestraat, Groningen.

In Pulp Fiction verbaasde John Travolta zich erover dat men in Nederland patat met mayonaise eet. Patat met satésaus is nog Hollandser, en dat eet Mary (Thekla Reuten) in De trip van Teetje, de tweede lange speelfilm van Paula van der Oest. Net als in De nieuwe moeder zijn het in deze film geen Amerikanen die Nederlanders iets over Nederland leren, maar Oost-Europeanen. Van der Oest kreeg het idee voor de film na het lezen van krantenberichten over schepen die in de Rotterdamse haven aan de ketting liggen. De eigenaar is failliet of met de noorderzon vertrokken, de lading is verzegeld en de bemanning moet maanden aan boord blijven in afwachting van een oplossing.

In De trip van Teetje koopt de Rotterdamse inbreker Theo (Cees Geel), die kennelijk geen kranten leest, in de hoop snel rijk te worden ongezien zo'n schip. Langzaam en genadeloos laat Van der Oest zijn hoop vervliegen. Teetje heeft zich in de nesten gewerkt en Teetje komt er ook met behulp van mobiele telefoon tot de minister aan toe niet meer uit. Meesterlijk simpel geven Van der Oest en Geel Teetjes onmacht en zijn ongeloof daarin weer. Teetje heeft gewoon niet genoeg slechts en niet genoeg goeds in huis om het tij te kunnen keren. Zelfs als de patjepeeër niet meer uit egoïstische maar uit menslievende motieven handelt, komt er geen redding.

De Rotterdamse middenstand wil met de belofte van gratis tv-reclame de uitgehongerde bemanning nog wel een keer van voedsel voorzien, maar de autoriteiten gaan niet overstag. Teetje mag de haven niet verlaten voor hij de schulden van het schip heeft betaald en dat kan Teetje niet. Tot overmaat van ramp sterft de kapitein en blijkt de lading radioactief te zijn.

De meeste scènes spelen zich af aan boord van het schip, en zijn doortrokken van melancholie, ook als Teetje de stemming erin probeert te houden door een feestje te bouwen met chips, bier en karaoke. Naar het grote, als een verslagen reus gefilmde schip, neemt Teetje ook zijn vriendin Mary mee, een heel naïeve, heel katholieke verpleegster. Teetje en Mary zijn een ongeloofwaardig koppel, zoals er in de wereld veel moeten zijn. Teetje wilde met het schip geld verdienen om zich met Mary uit de misdaad terug te trekken in een nieuwbouwhuis.

De derde hoofdpersoon is de stuurman (Dimitri Ivanov), een Rus die de zeelui, die gespeeld worden door de bemanning van een werkelijk aan de ketting liggend schip, vermaakt met gemoderniseerde verhalen over de omzwervingen van Odysseus. Teetje is geen partij voor dit charismatische stille water; hij weet de Russen slechts op een schuine mop te trakteren. Gelukkig kunnen ze daar wel om lachen.

De trip van Teetje is een van de vier films uit het project Route 2000, die onlangs op het Rotterdamse filmfestival in première gingen. Voor een laag budget maakten vier regisseurs een film die een visie op de Nederlandse samenleving tegen het einde van het millennium geven. Van der Oests visie is grijs; nooit schijnt de zon in de haven van Rotterdam, waar onverschilligheid een nog grotere zonde is dan eigenbelang.

Toch is er hoop. Mary wordt verliefd op de stuurman, die aan haar verschijnt met een lichtkrans om zijn krullen. De tussenkomst van het christendom maakt het kale melodrama van De trip van Teetje af en toe potsierlijk en troebel. Mary is katholiek, de stuurman is Russisch orthodox, en Teetje gelooft nergens in. Toch is hij het die van dit verhaal de martelaar mag worden. De gelukkige gelovigen verlaten het schip, Teetje gaat gelouterd zijn ondergang tegemoet.