VS vragen geen hulp leger; Clinton licht Kok in over plan-Irak

DEN HAAG, 9 FEBR. President Clinton heeft premier Kok gisteravond opgebeld en hem in een gesprek van een half uur “bijgepraat” over de huidige stand van het conflict tussen Irak en de internationale gemeenschap over de uitvoering van VN-wapeninspecties.

De Amerikaanse president had gisteren ook telefonisch contact met de Canadese premier, Chrétien, en hem om militaire steun gevraagd voor het geval van een eventueel gewapend optreden van de VS tegen Irak.

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst heeft Clinton in het gesprek met Kok zo'n verzoek niet gedaan. “Er zijn geen conclusies getrokken, premier Kok heeft de voorkeur van de Nederlandse regering voor een politiek-diplomatieke oplossing van het conflict met Irak in overeenstemming met de desbetreffende resoluties van de Veiligheidsraad toegelicht”, zei een RVD-woordvoerder.

Kok volgde daarmee een brief die minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) donderdagavond aan de Tweede Kamer zond. Daarin noemt de Nederlandse regering het “niet aanvaardbaar” dat Irak zich blijft verzetten tegen volledige uitvoering van de Veiligheidsraadsresoluties aangaande VN-wapeninspecties.

In die brief heet het: “[...] Binnen de EU is er geen land dat op voorhand iedere eventuele militaire actie definitief zou willen uitsluiten. De vraag of dit daadwerkelijk dient te gebeuren wil de regering pas beantwoorden als er inzicht is in de situatie die ontstaat wanneer alle diplomatieke middelen zijn uitgeput. De regering acht het gewenst om het gesprek hierover binnen de EU te laten voortgaan [...]”.

Nederland deelt de opvatting van de Europese Unie dat botsende standpunten in de Veiligheidsraad het “vrijwel zeker” onmogelijk maken om in een nieuwe resolutie een actualisering te krijgen van “de juridische basis om Irak eventueel met militaire middelen te dwingen tot volledige naleving van onder andere de inspectieverplichtingen”.

De vraag of Nederland zich, net als Groot-Brittannië en Duitsland, moet uitspreken voor steun aan een eventueel Amerikaans militair optreden tegen Irak, heeft tot spanningen binnen de paarse coalitie geleid. VVD-fractieleider Bolkestein vindt dat Nederland “solidair” moet zijn met “bondgenoten die bereid zijn de hete kolen voor ons uit het vuur te halen”.

Bolkestein betreurt de steun die een PvdA-woordvoerder vorige week in de Tweede Kamer uitsprak voor het Franse verzet tegen een eventuele Amerikaanse interventie. De VVD-leider is van plan vanavond op een verkiezingsbijeenkomst Kok en Van Mierlo te vragen om achter de Verenigde Staten te gaan staan. Kok wil hij bovendien oproepen op dit punt afstand te nemen van zijn eigen partij, de PvdA.