ConcertZender in nood

De telefoon staat bijna geen moment stil zondagochtend in de Hilversumse studio van de ConcertZender. Een reddingsactie voor de met opheffing bedreigde radiozender, waarvoor om het kwartier de uitzending wordt onderbroken met een noodkreet om steun, slaat kennelijk aan bij de luisteraars. Al reageert niet iedereen even blij op de onderbrekingen, de meeste bellers tonen begrip en melden zich aan als sponsor. Na anderhalve dag zijn al zo'n 400 reacties binnen.

De klassieke radiozender dreigde al twee keer eerder uit de ether te verdwijnen, maar steeds kwam er net op tijd redding. Nu moet vóór 28 februari een oplossing worden gevonden, anders verdwijnt de zender definitief uit de ether. De ConcertZender, die in 1982 is opgericht, zendt 24 uur per dag zonder reclame klassieke muziek, waaronder ook veel Nederlandse composities, wereldmuziek en jazz uit via de kabel en Internet. Wekelijks luisteren er zo'n 300.000 mensen naar. De zender heeft vijf parttimekrachten in dienst en drijft verder op het enthousiasme van ruim 100 vrijwilligers. Om te blijven voortbestaan is jaarlijks iets minder dan een miljoen gulden nodig.

De actie onder de luisteraars kan het voortbestaan op korte termijn verzekeren, maar voor de lange termijn is structurele subsidie onontbeerlijk. In 1995, toen de zender eveneens ter ziele dreigde te gaan, wierp het swingende Veronica zich op als redder in de nood, waar de klassieke zender als een wat vreemde eend in de bijt liefderijk, maar wel tijdelijk, werd opgenomen. De ConcertZender zit nog steeds in het Hilversumse gebouw van Veronica en mag daar blijven tot er een andere oplossing is gevonden. Maar het geld is op. “Het ging om een eenmalige gift voor twee jaar, die tussentijds zelfs nog is uitgebreid”, vertelt directeur Aad van Nieuwkerk van de ConcertZender. “De vereniging heeft besloten er niet verder mee te gaan. De achterban van Veronica houdt van heel andere muziek en een vereniging moet zich voegen naar de wil van de leden.”

Inmiddels is de VPRO in de bres gesprongen en droeg 167.000 gulden bij om de eerste twee maanden van dit jaar veilig te stellen. “Het was van onze kant een aardig gebaar”, zegt hoofdredacteur Boudewijn Paans van de VPRO-gids. “We zijn natuurlijk geen charitatieve instelling, maar we steunen ook wel andere culturele activiteiten die het moeilijk hebben. Wij vinden het een mooie zender, een aanvulling op Radio 4 die toch een beetje de populaire kant uitmoet in verband met de concurrentie van Classic FM. We zien ook wel mogelijkheden tot samenwerking met de ConcertZender.”

Hoewel de VPRO bereid is de zender steun en onderdak te verlenen, is het de vraag of daar toestemming voor komt. Het Commissariaat van de Media heeft al bedenkingen geuit over subsidiëring door een publieke omroep van een commercieel radiostation. Van Nieuwkerk vindt het hem opgelegde stempel 'commercieel' niet terecht en een gevolg van de tweedeling in omroepland. “Wij zijn opgericht als stichting zonder winstoogmerk met een puur muzikale doelstelling, maar hebben een uitzendvergunning voor een commerciële omroep. Dat zijn wij in tal van opzichten niet, maar de vergunning heet wel zo. Er is een rigide verdeling tussen de publieke en de commerciële omroep. Eigenlijk zou de mediawet veranderd moeten worden, zodat er een tussenweg mogelijk wordt voor niet-commercieel particulier initiatief.”

Het wachten is nu op een definitief 'ja' of 'nee' van het commissariaat. Van Nieuwkerk blijft optimistisch over de toekomst. “We benaderen ook de muziekwereld, bedrijfsleven, andere omroepen en de overheid. En we praten met Radio 4 over samenwerking, waarbij wij bijvoorbeeld als aanvulling dienen voor kleine, specifieke doelgroepen. Het zou toch van de gekke zijn als je deze zender voor nog geen miljoen per jaar niet overeind zou kunnen houden.”