Amerika vraagt Saoediërs niet om gebruik van bases

KOEWEIT/WASHINGTON, 9 FEBR. De Verenigde Staten zijn niet van plan Saoedi-Arabië toestemming te vragen om Saoedische bases te gebruiken voor aanvalsmissies op doelen in Irak.

Washington herhaalde tegelijk dat een dergelijke aanval nog een kwestie van weken is, als Irak de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties niet onbelemmerd toegang geeft tot zogeheten 'presidentiële plaatsen'. Wat dat betreft zei de secretaris-generaal van de Arabische Liga, Abdel-Meguid, vanochtend in Kairo dat Bagdad ermee akkoord gaat de VN over een periode van twee maanden 68 'presidentiële plaatsen' te laten inspecteren. De Egyptische oud-minister heeft vorige week een bezoek aan Bagdad gebracht. Irak heeft het bericht nog niet bevestigd.

De Amerikaanse minister van Defensie, William Cohen, verklaarde gisteren voor hij in Jeddah met Saoedische leiders sprak, niet van plan te zijn gebruik van de bases aan de orde te stellen omdat er elders in het gebied - Koeweit en Bahrein - voldoende mogelijkheden zijn. Zijn mededeling volgde op een verklaring van de Saoedische minister van Defensie, prins Sultan, tegenover de krant Arab News dat “wij tegenstander zijn van aanvallen op Irak als een volk en als een natie”. “Maar wij zeggen tegelijkertijd tegen president Saddam Hussein dat hij gehoor moet geven aan de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties”, aldus prins Sultan.

Vanochtend zei Cohen onderweg van Jeddah naar Koeweit te vertrouwen op sterke steun en medewerking van de zijde van de Saoedische regering. Hij weigerde echter te zeggen of de Saoediërs de Amerikaanse strijdkrachten wel hun bases zullen laten gebruiken voor logistieke operaties. Na afloop van een ontmoeting met prins Sultan werd in een schriftelijke verklaring meegedeeld dat beiden hoopten dat de crisis over Iraakse obstructie van de wapeninspecties van de Verenigde Naties langs diplomatieke weg zal worden opgelost.

Als de bases in Saoedi-Arabië niet kunnen worden gebruikt, berooft dat de VS van de mogelijkheid circa 50 gevechtsvliegtuigen in te zetten. Een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris zei eerder deze maand dat dit de planning zou compliceren. Onze correspondent in Washington voegt hieraan toe: Madeleine Albright, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, zei gisteren dat het nog een kwestie van weken is, niet dagen of maanden, voor de Verenigde Staten een aanval op Irak zullen doen als dat land de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties hun werk niet laat doen.

Albright beloofde dat Bagdad in dat geval een zware afstraffing kan verwachten.

Pagina 5: Minister Albright: een aanval op Irak moet substantieel zijn

Albright deed die uitspraken gisteren in het politieke discussieprogramma Face the Nation, van CBS. Een militaire actie zou volgens haar een “substantiële aanval” moeten zijn, erop gericht om het vermogen van de Iraakse president Saddam Hussein om wapens voor massavernietiging te bouwen en om zijn buren te bedreigen, te verminderen.

De Iraakse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Nizar Hamdoon, deed in een ander televisieprogramma, Late Edition van CNN, een nieuw voorstel om de crisis te doorbreken. Hij opperde dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarvan de Verenigde Staten permanent lid zijn, zestig dagen de tijd zou krijgen om te onderzoeken of er wapens verborgen worden op acht zogeheten presidentiële locaties. “Ik zie niet in hoe er nog meer van Irak gevraagd kan worden”, aldus Hamdoon.

Maar zijn Amerikaanse ambtsgenoot, Bill Richardson, wees het voorstel in hetzelfde programma meteen van de hand. Volgens Richardson kan Irak Amerikaanse aanvallen alleen afwenden door de wapeninspecteurs van de Speciale Commissie van de Verenigde Naties (UNSCOM) ongehinderd toegang te verstrekken.

Het jongste Iraakse voorstel omschreef hij als “weer een compromis dat hen in staat zou stellen te verhullen dat ze waarschijnlijk aanzienlijke aantallen wapens voor massavernietiging bouwen”.

Generaal buiten dienst Norman Schwarzkopf, die tijdens de Golfoorlog in 1991 de troepen van de coalitie aanvoerde, nam afstand van Republikeinse politici die er de afgelopen week voor pleitten om Saddam Hussein af te zetten.

Schwarzkopf noemde dat “heel, heel erg moeilijk” zonder het gebruik van grondtroepen. Richardson zei dat de Amerikanen niet van plan zijn om grondtroepen in te zetten.