Oppositie in Griekenland steunt regering en stort zich in crisis

De regering van Kostas Simitis in Griekenland staat voor nieuwe sociale onrust. Vorige week staakten werknemers van staatsbedrijven, deze week zijn de boeren wegen gaan blokkeren. 'Gunstig' is dat de oppositie in een diepe crisis zit

ATHENE, 7 FEBR. Vorig jaar op deze tijd geleden hielden Griekse boeren de wegen en spoorlijnen meer dan een week lang met hun tractoren bezet en was het land in twee stukken verdeeld. Dit kwam hun op groot verlies van populariteit te staan en het is de vraag of ze dit jaar weer zo ver zullen gaan met hun protest. De opkomst lijkt tot nu toe geringer, behalve in de katoenprovincie Karditsa in Midden-Griekenland. De weersomstandigheden zijn dan ook erbarmelijk. De boeren zijn ook de anti-climax van vorig jaar nog niet te boven, toen de regering op het idee kwam de banden van hun tractoren leeg te laten lopen en daarmee een tragikomisch einde maakte aan al het gedemonstreer.

Het structurele probleem dat ingevolge EU-richtlijnen het boerenbestand zal moeten teruglopen is niet het enige dat de socialistische regering-Simitis de laatste tijd achtervolgt. Ook de aanpak van de enorme verliezen waarmee de staatsbedrijven hebben te kampen - een aanpak die ook weer vanuit Brussel is voorgeschreven - gaat ten koste van haar populariteit en bracht haar de laatste dagen in een rechtstreeks conflict met de werknemers in staatsdienst.

Dezen begonnen een reeks ook weer escalerende stakingen tegen een paragraaf waarin de regering de collectieve onderhandelingen met de werknemers op losse schroeven zet. Indien binnen zes maanden geen overeenstemming is bereikt over bepaalde condities binnen deze bedrijven, zoals werktijden, arbeidsroosters en personeelsbeleid, kan de regering deze problemen voortaan oplossen door een wet in het parlement aan te nemen.

Het kwam tweemaal tot een 'algemene staking', wat in Griekenland voornamelijk inhoudt dat er geen openbaar vervoer is, inclusief scheepvaart en het luchtverkeer van het bijna failliete Olympic Airways.

Deze werknemers, die door het publiek juist als extra begunstigd en zelfs als verwend worden beschouwd, behoren niet tot het populairste deel van de bevolking. De regering hoopt dat hun acties daarom zullen doodbloeden. De regering is gekomen met 'onthullingen' hoeveel voorrechten het personeel van de vervoersbedrijven, het elektriciteitsbedrijf en de posterijen reeds genieten.

Intussen is de omstreden paragraaf door het parlement aanvaard met 142 tegen 121 stemmen. Dit leidde tot een grote verrassing. Terwijl iedereen verwachtte dat de hele affaire ongunstig zou uitwerken voor de regerende socialistische PASOK, bleek ze juist te leiden tot een funeste ontwikkeling binnen de oppositionele, rechtse Nea Democratia (ND) die in een ontredderende crisis is gestort.

De PASOK-regeringsfractie in het parlement was geen stemdiscipline voorgeschreven en zo kwam het dat 10 van de 158 afgevaardigden, merendeels uit syndicalistische gelederen afkomstig, bij de stemming wegbleven. Hun werd daarna geen haar gekrenkt. Heel anders liep het bij de ND. Daar waren heel wat afgevaardigden die de paragraaf in overeenstemming vonden met de liberale beginselen van hun partij, die streeft naar privatisering van de staatsbedrijven. Ondanks een oproep tot eenheid, pas op het laatste moment, stemden acht afgevaardigden niet tegen de paragraaf. Zij onthielden zich.

Dit werd door de partijleider Kostas Karamanlis - sinds negen maanden in deze functie - onverwacht hoog opgenomen. Hij riep op korte termijn de Disciplinaire Raad bijeen met het advies tot royement, en in wat reeds de 'nacht van de lange messen' is genoemd, kwam het inderdaad tot uitstoting van drie bekende kopstukken, terwijl drie minder bekende afgevaardigden voor een jaar uit de partij werden gezet. De 79-jarige Konstandinos Mitsotakis hoefde als oud-premier en erevoorzitter van de partij niet voor de raad te verschijnen.

Alom heerst verbazing over dit initiatief van de nieuwe ND-leider, neef van de gelijknamige oprichter (90). De jonge Karamanlis kwam tot nog toe wat flets en besluiteloos over. Zijn populariteit liep, parallel aan die van premier Simitis, al maanden terug. Over de kwestie van de paragraaf had hij zelf slechts twee dagen tevoren beslist.

De gezaghebbende oud-premier en oud-ND-leider Jorgos Rallis heeft het royement reeds in strenge bewoordingen bekritiseerd. Vrij algemeen heerst de overtuiging dat het royement de partij - die de laatste twintig jaar slechts drie jaar heeft geregeerd - nieuwe schade zal toebrengen, vooral als erevoorzitter Mitsotakis en andere dissidenten de zes uitgestotenen zullen volgen. Een hunner, de geziene Jorgos Soufliás, had bij de verkiezingen voor het leiderschap negen maanden geleden nog 30 procent van de stemmen behaald.

Aan verdere speculaties ontbreekt het niet. Daarbij wordt in het bijzonder ook de naam van Dimitris Avramópoulos genoemd, de huidige burgemeester van Athene, lid van de ND en verreweg de populairste politicus van het land. Een rechtste partij die hem tot leider zal kiezen, zou zich gelukkig kunnen prijzen en eindelijk weer een bedreiging kunnen vormen voor de PASOK, die weliswaar nog verre op rozen zit maar wel een onverwacht plezierige week doormaakt.