De prijs van een fit lichaam

Ruim twee miljoen Nederlanders werken zich regelmatig in het zweet of sportiever gesteld: werken aan hun fitheid. De neiging in een te strak pakje onder een blinkend metalen toestel te gaan liggen, blijkt het sterkst rond het dertigste levensjaar. De eerste bolletjes vet kruipen onder de broekriem vandaan en naar de laatste traptrede wordt steeds verlangender uitgezien. Rond het dertigste levensjaar kortom, is fitheid geen vanzelfsprekendheid meer.

De fitnessbranche vaart er wel bij. Per huishouden wordt jaarlijks zo'n 675 gulden aan sportartikelen besteed. De omzet ligt rond anderhalf miljard gulden (inclusief kampeerartikelen) per jaar. Maar ook sportleed brengt geld in het laatje. Kapot gestretchte knieën, en al te veel high-impactbewegingen van de enkel kosten 395 miljoen per jaar. De huisarts krijgt daar 38 miljoen van, de specialist 184 miljoen en de fysiotherapeut 97 miljoen. De overgebleven miljoenen komen op de rekening van het ziekenhuis.

Wie ondanks dit de lol van fitnessen blijft inzien, doet er goed aan zich voor aanvang van de training medisch te laten keuren. Bij diverse sportverenigingen keuren huisartsen al voor een gulden of twintig. Het gaat dan om een eenvoudige keuring waarbij niet wordt gekeken naar het functioneren van het lichaam onder spanning. Een uitgebreide keuring kost meer geld en tijd. Bij Sport Medisch Adviescentra, met een afdeling in de meeste grotere steden, kost een maximaalkeuring ongeveer tweehonderd gulden. Er wordt gekeken naar longinhoud, bloed en urine en de reactie van het lichaam op een tochtje op de fietsergometer.

Wie ook hierna de moed nog niet in de schoenen is gezakt, begeeft zich naar een winkel in sportkleding. De afdeling 'fitness' is een kluwen van hesjes, topjes, wielrenbroekjes en zweetbanden, die op het eerste gezicht stuk voor stuk minstens drie maten te klein lijken. Exclusief schoenen ziet een gemiddelde sporter er voor tweehonderd gulden al knap uit, meent een verkoopster. Wie de laatste mode in fitnesskleding volgt, geeft eenzelfde bedrag meermalen per jaar uit.

Sportschoenen lijken snel aangeschaft, want ze zijn er in talloze soorten en maten en wat kan er voor tweehonderd gulden nu nog aan mankeren? Maar hier gaat de naieve sporter in de fout. De moderne sportieveling verzet geen stap zonder een inlay. Een inlay is een met siliconen gevulde, dempende inlegzool en kost tot zo'n 180 gulden. Wie zowel aerobict als hardloopt heeft twee soorten inlays nodig, omdat bij het eerste sprake is van een voorvoetlanding en bij het tweede van een hiellanding.

Een dempende inlay mag dan de kans op blessures verkleinen, wie bekneld raakt tussen de halters van zijn powercenter, heeft niets aan zijn inlegzool. Daar moet, na bevrijding, toch echt een fysiotherapeut aan te pas komen. De tarieven verschillen per behandeling, maar gemiddeld kan een gekwetste sporter op 35 gulden per half uur rekenen. De meeste verzekeraars doen niet moeilijk en vergoeden een aantal behandelingen als er een duidelijke medische indicatie is.

De sporter die bij elke beweging een wegschietende wervel of een knakkend kniebotje vermoedt, kan terecht bij centra die trainingsbegeleiding geven. Onder toeziend oog van een fysiotherapeut kan naar hartelust worden gepuft en gezweet. Een abonnement is iets duurder dan die van een gewone sportschool. Bij aanvang kost een abonnement 75 gulden per vier weken, inclusief een starterstest. Daarna wordt per vier weken zestig gulden betaald, voor een maal per week trainen.

Maar het kan zoveel gemakkelijker, bezweren verkopers van wonderpillen en superdranken. Afvallen, fit worden en er beter uitzien zonder uit je luie stoel te komen, het is de droom van een ieder die al een spier verrekt als het glas bier niet binnen direct handbereik staat. Voor dertien gulden per dag wordt die droom bewaarheid met 'Herbalife'. Dat belooft de verkoper althans. Het gaat om een cellulaire, preventieve, natuurlijke, uitgebalanceerde voedingslijn, zo somt hij op. Het dieet zou razendsnel gewichtsverlies opleveren omdat poeders in de maag tot gel worden en een vol gevoel geven, terwijl vezeltabletten vetcellen leegprikken. In combinatie met enkele 'thermogetics', die weer bestaan uit 'vetvreters' en 'energyboosters' ontstaat uit het niets bovendien een indrukwekkend spierlandschap...

Dan toch maar liever een beetje gezond zweet op de bovenlip. Ook voor wie niets ziet in zweterige fitnesskelders zijn er mogelijkheden. Voor 75 gulden blijven toestellen en al te confronterende slanke aerobicleraressen twaalf lessen achterwege en kan worden getraind in het zwembad. Aquajogging, -aerobics of -steps zijn lessen op muziek in zowel diep als ondiep water. Met behulp van attributen als hand- en voetgewichten (verstrekt door de instructeur) bouwt de sporter conditie en spieren op en de enige aanschaf is een zwemtenue.

Uitgejogd en -gestept, lijkt een sportmassage een welkome weldaad. Voor dertig tot zestig gulden kneden ervaren handen met plezier drie kwartier het vermoeide vlees. Wie mazzel heeft komt er nog fitter vandaan dan hij er naar toe ging ook. Een ander moet zich troosten met het idee dat de spieren zijn ontlast, spierverhardingen tot het verleden behoren en de blauwe plekken vanzelf zullen verdwijnen.

Fitheid in cijfers Sportschool (of aquafitness): 650 (300)

Kleding: 200

Fysiotherapie (vergoed): 300

Trainingsbegeleiding: 700

Massages (deel-, 1 x per maand): 360

Schoenen: 200

Inlay: 180

Keuring (uitgebreid): 200

Fitpoeders/ -pillen/ -dranken (dagelijks gebruik): minimaal: 700

Totaal (met aquafitness): 3.490 (3.140)

Bedragen in guldens per jaar