Royalty

Het heeft ook iets triests, die verkiezing van Willem-Alexander tot bestuurslid van het IOC. Volgens de typisch Nederlandse principes van democratie en verzuiling voeren allerlei kandidaten maandenlang campagne, om ten slotte te worden overvallen door een parachutesprong van de kroonprins. Gezegd moet worden dat iemand wiens lot voornamelijk wordt bepaald door zijn adellijke priviliges, natuurlijk ook heel goed thuishoort in zo'n weinig democratische organisatie als het IOC.

Erica Terpstra heeft Willem-Alexander 'een sportman in hart en nieren' genoemd en de kroonprins sprak haar niet tegen. Vraag: wanneer mag je jezelf een sportman noemen? Ik schaak al zo'n 35 jaar, heb een rating van rond 2.200, wat betekent dat ik in voetbaltermen vertaald een basispeler zou zijn bij Excelsior, maar 'een schaker' zal ik mijzelf niet gauw noemen. Niet goed genoeg. Karpov is een schaker, Donner is een schaker, maar bij Eddie Scholl die ooit kampioen van Nederland is geweest, wordt het al moeilijker.

Is Willem-Alexander een sportman? Hij heeft als toerrijder zijn kruisje gehaald in de Elfstedentocht en het schijnt dat hij ooit een marathon heeft uitgelopen. Maar voor zover bekend heeft hij in zijn hele carrière als sportman nooit één wedstrijd gewonnen. Nooit gelezen: 1. Willem-Alexander 71 punten. 2. Van Putten 53. 3. Ter Horst 28. Wel was de kroonprins erg goed in het meehossen met de échte winnaars. Hij heeft zich een waar kampioen betoond in het onderdeel 'er bij willen horen', het is Samaranch niet ontgaan.

De benoeming van Willem-Alexander maakt het voor de Nederlandse sportpers niet gemakkelijker om tot de bronnen door te dringen. Je zag het al tijdens de eerste persconferentie van het beoogd IOC-lid. “Alle grote mannen”, heeft de schaker Aaron Mimzowitsch eens gezegd, “hebben hun eigen aap.” Die aap loopt de grote man vooruit, stofzuigert zijn weg schoon en probeert met vertoon van macht de grote man nog groter te laten lijken dan hij al is.

De aap waarover Willem-Alexander beschikt, is de functionaris van de Rijksvoorlichtingsdienst. Heel even zagen we hem gisteren in beeld tijdens de persconferentie, druk met zijn armen zwaaiend om het verslaggeversplebs op een afstand te houden en om er nauwkeurig op toe te zien dat de kroonprins niet geconfronteerd zou worden met al te lastige vragen. Het mooie van die IOC-baan is natuurlijk dat je aan niemand verantwoording hoeft af te leggen die lager staat in de hiërarchie. Mocht het journalistieke voetvolk niettemin al te opdringerig worden, dan kun je altijd nog gebruik maken van een tweede barrière, namelijk die van de ministeriële verantwoordelijkheid. Ik benijd de sportjournalisten niet. Eén bobo is al erg genoeg, maar een bobo die ook nog met zijn koninklijke onschendbaarheid kan schermen, is nog erger. Want let op: sportman als hij is, zal hij zich in de toekomst ook tot een geducht schermer ontwikkelen.

Erg mooi aan de persconferentie was vooral de manier waarop de kroonprins plotseling wegliep. Hij deed dat middenin een zin van Erica Terpstra die staande naast hem, zojuist het woord had genomen. De rijksvoorlichtingsaap had de prins kennelijk het seintje gegeven dat het zo wel genoeg was. Diegene die het item voor de NOS had gemonteerd, had er een langzaam opkomend muziekje onder gezet, zodat de stem van mevrouw Terpstra genadeloos wegzakte en wij begrepen dat wat zij verder nog te zeggen had van geen enkel belang was.

Ten slotte zat ik nog in een klein taalkundig probleem. Op de persconferentie zei de prins dat hij het aanbod van het IOC graag aannam, “mits hij zou worden gekozen”. Het zit hem in dat mits, wat op voorwaarde dat betekent. Je zou denken dat iemand aan een verkiezing meedoet en dan hoopt te worden gekozen, maar zo is het kennelijk niet gegaan. Ik doe pas mee als ik zeker weet dat ik gekozen ben, zoiets moet de prins tegen Samaranch hebben gezegd. Dat lijkt mij ook een goede strategie voor Wim Kok bij de komende verkiezingen. Ik doe mee, mits ik ook zeker weet dat ik opnieuw minister-president word. Anders heb ik niet meegedaan.