Jeltsin herhaalt: er dreigt een wereldoorlog

MOSKOU, 6 FEBR. Klemmender nog dan woensdag heeft president Jeltsin gisteren herhaald dat Washington een 'wereldoorlog' riskeert als het Irak aanvalt. “Dat zullen we niet toestaan”, zei hij tot drie maal toe.

Woensdag noemde Jeltsins woordvoerder het “dom en belachelijk” om uit de woorden van de president af te leiden dat Moskou een militaire actie tegen Bagdad zou vergelden. Amerikaanse correspondenten in Moskou hebben moeite met het Russisch, dat zou de oorzaak van de opwinding zijn.

Zonder aan te geven hoe hij op een Amerikaans bombardement op Irak zou reageren, zei Jeltsin gisteren echter: “Onder geen beding zullen we dat tolereren. We kunnen het niet toestaan. Ik heb dat tegen Clinton gezegd: we zullen het niet toestaan. Wij nemen een krachtige positie in tegen de militaire optie. Dat gaat niet door. Dat betekent: een wereldoorlog.”

Qua toon en strekking roept deze retoriek de Koude Oorlog in herinnering toen Nikita Chroesjtsjov het Westen dreigde met de woorden: “Wij zullen jullie begraven.” Zelfs de Russische kritiek op de oostwaartse uitbreiding van de NAVO was vervat in meer subtiele bewoordingen: vlak voor het akkoord in mei vorig jaar noemde Jeltsin dit Oost-West-conflict “het meest acute sinds de Cuba-crisis van 1962” - toen de wereld op het randje van een kernoorlog balanceerde.

Hoewel hij Clinton, die hij 'mijn vriend Bill' pleegt te noemen, niet eerder zo scherp heeft bekritiseerd, gelooft niemand dat Jeltsin het bewind van Saddam Hussein daadwerkelijk militair te hulp zal schieten. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet gisteren weten niet van plan te zijn om troepen of materiaal naar de Golf te sturen.

Jeltsins woorden lijken vooral bedoeld voor binnenlands gebruik. Zowel in de Russische pers als in de Doema vallen ze in goede aarde. Ook lijkt de president uit op diplomatiek succes. Moskou ziet Irak als een strategische partner waarmee het oliedeals heeft gesloten die in werking treden zodra het VN-handelsembargo is opgeheven. “Wij hebben de steun van Frankrijk en Italië”, zei Jeltsin. Groot-Brittannië zou nog twijfelen, maar is volgens hem bezig met het terugtrekken van legeronderdelen uit de regio. Jeltsin claimde impliciet dat zijn interventies al resultaat hebben geboekt: “De piek is voorbij. De spanning ebt weg. Dat is erg belangrijk.”