Hongarije besluit dam in Donau toch te bouwen

BOEDAPEST, 6 FEBR. De Hongaarse regering heeft gisteren besloten om alsnog de weg vrij te maken voor de bouw van een dam in de Donau. Dat blijkt uit de instructies die het Hongaarse team dat al maanden met de Slowaken onderhandelt over het omstreden waterbouwkundig project, heeft meegekregen. De regering van premier Gyula Horn besloot met elf stemmen voor en drie tegen dat Hongarije zich moet neerleggen bij de bouw van een dam in ruil voor Slowaakse concessies op het gebied van watertoevoer en toezeggingen om af te zien van schadeclaims.

De plaats waar de dam moet komen ligt nog niet vast, maar het is mogelijk dat die komt in de 'Donauknie' bij Nagymáros. Daar werd al in de jaren tachtig een dam aangelegd door de Hongaren in het kader van een communistisch mega-project met de Slowaken om energie te winnen uit de Donau en de bevaarbaarheid van de rivier te verbeteren. Onder protest van de milieubeweging en massaal volksprotest werd de bouw van de dam nog door de communistische leiding eind jaren tachtig stilgelegd. In 1990 zegden de Hongaren de samenwerking met de Slowaken in het omstreden project eenzijdig op. De dam bij Nagymáros is inmiddels weer, voor veel geld, afgebroken.

De Slowaken hebben de Hongaarse argumenten van milieuschade aan het stroomgebied van de Donau in de streek nooit geaccepteerd en zijn in 1992 zelf verder gegaan met de aanleg van een waterkrachtcentrale enkele tientallen kilometers stroomafwaarts bij Gabkovo. Om de centrale van water te voorzien legden de Slowaken op eigen gebied het stroombed van de Donau enkele kilometers om, waarop het Hongaarse natuurgebied bij Szigetköz alsnog ernstige schade opliep.

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, waar beide landen na jaren van vruchteloos overleg uiteindelijk hun dispuut neerlegden, bepaalde in september van het vorige jaar dat zowel Hongarije als Slowakije moest toegeven. Hongarije werd schuldig bevonden aan contractbreuk en Slowakije werd op de vingers getikt voor het onrechtmatig omleiden van de Donau. Het hof droeg de beide landen op om weer om de tafel te gaan zitten en voor eind maart van dit jaar met een compromis te komen.

De bereidheid van de Hongaarse regering om de omstreden dam, in welke vorm dan ook, alsnog aan te leggen heeft geleid tot een scherp protest van de milieubeweging. De leider van de 'Donaukring', János Varga, in de jaren tachtig de motor achter het milieuprotest, reageerde dat de beweging nu weer helemaal terug bij af is. Ook binnen de Hongaarse regeringscoalitie van sociaal-democraten en liberalen is het besluit niet onomstreden. De leden van de liberale Vrije Democraten stemden tegen en riepen onmiddellijk op tot nader coalitieoverleg.

De nieuwe richtlijnen moeten voor 28 februari leiden tot een akkoord met de Slowaken. Voor diezelfde dag zijn inmiddels nieuwe betogingen van de Hongaarse milieubeweging aangekondigd. Volgens de uitspraak van het hof in Den Haag moeten Hongarije en Slowakije het voor eind maart definitief eens worden. (Reuters, AP)