Heidemij betaalt ex-dwangarbeiders

ARNHEM, 6 FEBR. Arcadis, de vroegere Heidemij, stelt een bedrag van 150.000 gulden beschikbaar aan elf voormalige dwangarbeiders in werkkampen die in de Tweede Wereldoorlog onder leiding stonden van personeel van de Heidemij. Dit heeft Arcadis gisteren bekendgemaakt na een gesprek met de joodse ex-dwangarbeider R. Lijdesdorff en het Centrum voor Informatie en Documentatie Israel (CIDI). De eenmalige schenking is bedoeld voor nader te bepalen goede doelen, als blijk van 'erkenning van het geleden leed'.

Met deze toezegging is de dreiging van een kort geding tegen het Arnhemse bedrijf vermoedelijk van de baan. Over de hoogte van het bedrag is gisteravond in Arnhem lange tijd onderhandeld.

Lijdesdorff (77) had vorig jaar de voormalige Heidemij gevraagd om een vergoeding van minimaal 25.000 gulden voor geleden materiële en immateriële schade in de drieënhalve maand dat hij in 1942 te werk was gesteld in werkkamp Mantinge in Drenthe. Lijdesdorff, die voor zijn werk nooit werd betaald, wilde het bedrag schenken aan Herinneringskamp Westerbork.

Na de publiciteit die de claim veroorzaakte, sloten de afgelopen weken tien joodse ex-dwangarbeiders zich bij Lijdesdorff aan. De elf betrokkenen moeten nog instemmen met de getroffen regeling.

De kampen in Drenthe waren in de jaren dertig gebouwd door de Rijksdienst voor de Werkverruiming voor de tewerkstelling van werklozen. In de oorlogsjaren werden er joden geplaatst. De Joodsche Raad verleende medewerking aan de tewerkstellingen, in de hoop daarmee deportatie naar concentratiekampen te voorkomen. De meeste van de joodse dwangarbeiders werden echter toch vanuit de werkkampen doorgestuurd naar de vernietigingskampen. Volgens het CIDI zijn ongeveer vijfduizend joden in de werkkampen tewerkgesteld.

In een verklaring stelt Arcadis dat de toenmalige Heidemij geen schuld heeft aan het mogelijk niet correct uitvoeren van loonbetalingen. “Vast staat echter dat de toenmalige Heidemaatschappij een bepaalde vorm van betrokkenheid had bij het werk dat destijds in deze kampen werd verricht.”

Advocaat R. Kiek van Lijdesdorff is tevreden over de regeling. Ontevreden is hij dat de voormalige Heidemij niet uitdrukkelijk een mea culpa heeft willen uitspreken.

Ook CIDI-directeur R. Naftaniël is tevreden. “Arcadis heeft altijd iedere betrokkenheid ontkend. Dat het bedrijf deze geste nu doet, geeft aan dat het beleid is gewijzigd. Dat is een belangrijke stap vooruit.”