Dilemma Nedlloyd na verkoop van tafelzilver

Na de verkoop van Martinair staat Nedlloyd voor een strategische keuze. De verkoop van het 'tafelzilver' heeft ongeveer een miljard opgeleverd. Een bedrag dat Nedlloyd uit zijn gewone actviteiten met geen mogelijkheid kan behalen.

AMSTERDAM, 6 FEBR. Wat moet Nedlloyd nu de grote uitverkoop van tafelzilver op zijn einde loopt? Doorgaan met zijn twee hoofdactiviteiten containervervoer en landtransport? Of nog verder inkrimpen tot een enkel kernbedrijf?

Gisteren verkocht Nedlloyd (bijna 14.000 werknemers, 6,8 miljard gulden omzet in 1996) voor 350 miljoen gulden de resterende helft van de aandelen in chartermaatschappij Martinair aan partner KLM. Vorig jaar gingen de aandelen in bergingsbedrijf Smit Internationale vrijwel allemaal de deur uit. In 1996 had het concern al een aardige slag geslagen door offshore dochter Neddrill voor een fantastische prijs (600 miljoen gulden) te verkopen. En dan was er nog een hele collectie kleinere bezittingen, van villa's in Singapore tot samenwerkingen met andere bedrijven. Opbrengst van het tafelzilver: meer dan 1 miljard gulden.

Helemaal leeg is de schatkamer nog niet. Containeroverslag bedrijf ECT staat sinds kort in de etalage. Nedlloyd heeft een minderheidsbelang van dertig procent in deze onderneming. De vier aandeelhouders (Nedlloyd, Pakhoed, Internatio-Müller, NS) hebben gezamelijk een zakenbank in de arm genomen om een verkoop te onderzoeken. En ergens in een hoekje ligt nog een pakketje aandelen in Noble Drilling, de Amerikaanse onderneming die Neddrill overnam en de overnamesom deels in eigen aandelen voldeed. De opbrengst van die effecten is dankzij optiecontracten vrijwel vastgelegd.

Waaraan moet Nedlloyd de binnenkomende gelden uitgeven? “Ik durf het niet te zeggen. Containervervoer en landtransport zijn allebei geen activiteiten waarin je het grote geld verdient”, zegt analist R. Brakenhoff van zakenbank Kempen & Co. Het vervoer van containers over de wereldzeeën - het vervolg op de Hollands Glorie van Nedlloyds voorgangers - is voor de transporteurs een economisch drama. De tarieven staan voortdurend onder druk. Fijn voor opdrachtgevers en consumenten, maar pijn voor de containerreders. De beoogde rendementen worden zelden of nooit gehaald. De fusies en samenwerkingen die worden gesmeed om de kosten te drukken, worden al snel weer ingehaald door de volgende tariefsverlaging die nog verdere concentratie oproept.

Anderhalf jaar geleden heeft Nedlloyd zijn containervervoer gebundeld met die van het Britse conglomeraat P&O. Deze P&O Nedlloyd combinatie is financieel zelfstandig gemaakt van het moederconcern. Dat leverde in de eerste negen maanden van vorig jaar (de meest recente periode waarvoor cijfers beschikbaar zijn) niet meer op dan 1 miljoen gulden netto. Europees transport en andere logistiek (zoals Van Gend & Loos en Faxion) verdiende 30 miljoen gulden, maar daar moet een (onbekend deel) van de totale rentelasten van 64 miljoen gulden dan nog vanaf. De grote winstmakers waren de deelnemingen, zoals Martinair en ECT, die in de eerste negen maanden 37 miljoen gulden in het laatje brachten.

Nu Nedlloyd zijn winstmakende deelnemingen afstoot, wordt de vraag prangend: waar komt volgend jaar de winst vandaan? Nedlloyd lijkt het zelf ook niet te weten. Sinds vorig jaar wordt in de raad van commissarissen een vacature opengehouden. Afhankelijk van de strategische keuze wordt een nieuwe toezichthouder benoemd, of de vacature geschrapt. In het containervervoer ligt verdere internationale schaalvergroting voor de hand om weer te proberen te ontkomen aan de wurggreep van de dalende marges. Hapag Lloyd wordt getipt als partner. Dan zal Nedlloyd terugzakken naar een positie van een minderheidsaandeelhouder, zo verwacht Brakenhoff.

In het transport over land, een activiteit die inmiddels door bestuursvoorzitter L. Berndsen persoonlijk wordt geleid, moet het gaan gebeuren. De kansen zijn ruimschoots aanwezig, gezien de gefragmenteerde markt (die ruimte biedt voor groei door overnames, al heeft Nedlloyd daarmee slechte ervaringen) en de creatie van een Europese markt. Codenaam: euro. De concurrentie is ook hier heftig.

Kapitaalkrachtige nieuwkomers, zoals de Amerikaanse logistieke reus Penske (gelieerd aan het vermogende conglomeraat General Electric), die twee weken terug het transportbedrijf Van der Graaf kocht, komen op de markt. Van der Graaf is de op vier na grootste transporteur in Nederland. Alles is vloeiend. Een pakket van 25 procent van de aandelen in Frans Maas, dat in handen is van KLM, hangt boven de markt.

Analist Brakenhoff verwacht dat Nedlloyd op korte termijn het geld van de opbrengst van Martinair voor een beproefd recept zal gebruiken: aflossing van rentedragende schuld. Nedlloyd heeft nog een obligatielening ter waarde van bijna een half miljard gulden uitstaan, die in 2001 moet worden afgelost. Als de beurskoers van de aandelen Nedlloyd tussen nu en 15 maart 2001 niet drie weken lang boven 89,75 gulden staat, moet de lening tegen een koers van 1.200 gulden per stuk worden afgelost.

De kans dat de koers nog zo hoog komt, slaat Brakenhoff laag aan. De beurskoers nu is 41,10 gulden. De campinghausse van vorig jaar op de beurs liet het aandeel Nedlloyd onberoerd. Nu obligaties inkopen scheelt ongeveer 150 gulden per stuk ten opzichte van het bedrag waarvoor de lening over drie jaar moet worden afgelost. Zegt Brakenhoff: “Die premie kan Nedlloyd in eigen zak steken.”