Crisis in relaties tussen Polen en Wit-Rusland

MINSK/WARSCHAU, 6 FEBR. De regering van Wit-Rusland heeft de Wit-Russische ambassadeur uit de Poolse hoofdstad Warschau “voor overleg” teruggeroepen. Tevens is geëist dat het bezoek van de Poolse minister van Buitenlandse Zaken, Bronisaw Geremek, aan Minsk, eind deze maand, wordt uitgesteld “tot de betrekkingen zijn verbeterd”.

De chef van de Wit-Russische KGB, Vladimir Matskjevitsj, beschuldigde vandaag de Poolse inlichtindiensten “hun spionage-activiteit in Wit-Rusland uit te breiden”. Spioneren in Wit-Rusland, zo zei hij in een vandaag gepubliceerd vraaggesprek in het blad Sovjetskaja Belarus, is in Polen “staatsbeleid”.

De Wit-Russische minister van Buitenlandse Zaken, Ivan Antonovitsj, maakte gisteren op een persconferentie in Minsk duidelijk dat de plotselinge crisis in de relaties tussen de twee buurlanden verband houdt met de deelname van leden van de Wit-Russische oppositie aan een recent congres in de Poolse stad Biaystok en met een strenger controleregime aan de gemeenschappelijke grens. “Elke onvriendelijke daad van Poolse zijde zal worden beantwoord met een geëigende reactie van Wit-Rusland”, aldus Antonovitsj. Hij voegde daaraan toe dat Polen zich schuldig heeft gemaakt aan een “openlijke onvriendelijke actie” door leden van de Wit-Russische oppositie uit te nodigen voor een seminar in Biaystok waarop “de omverwerping van onze president is besproken”.

In Polen is met verbazing op de actie van Wit-Rusland gereageerd. In de Poolse hoofdstad is door Poolse woordvoerders en door vertegenwoordigers van het Wit-Russische Volksfront gesteld dat in Biaystok sprake was van een congres over mensenrechten onder de titel “Democratie: een gemeenschappelijke zaak”, waaraan vertegenwoordigers van politieke partijen, bewekingen en vakbonden uit diverse landen deelnamen; over een omverwerping van de Wit-Russische president Loekasjenko zou niet zijn gesproken.

Loekasjenko beschuldigde vorige maand het Volksfront van een “samenzwering” tegen zijn regime. Het zou uit het Westen 32 miljoen dollar krijgen om “de situatie [in Wit-Rusland] te destabiliseren”.

Een woordvoerder van het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteren, doelend op het congres in Biaystok, “verbaasd” te zijn dat Wit-Rusland “Europese maatstaven ten spijt, onafhankelijke burgerlijke initiatieven beschouwt als inmenging in haar interne aangelegenheden”.

De scherpere controles aan de grens tussen Polen en Wit-Rusland zijn op 1 januari ingegaan. De verscherping heeft te maken met het Poolse streven, te voldoen aan de criteria die ten aanzien van de buitengrenzen bij de EU bestaan.

Het bewind van Loekasjenko staat al sinds zijn aantreden bloot aan scherpe kritiek vanuit het Westen op zijn autoritaire regeringsstijl. Kritiek op de president wordt niet geduld, onafhankelijke media worden aan banden gelegd, het parlement is vervangen door een applausmachine en de commissie voor de mensenrechten van de Verenigde Naties concludeerde onlangs dat de situatie van de mensenrechten in Wit-Rusland doet denken aan die ten tijde van het Sovjet-communisme. (Reuter, AFP)