Arafat wenst vreedzame oplossing Irak

DEN HAAG, 6 FEBR. Een militaire confrontatie tussen de VS en Irak zou het toch al stagnerende Israelisch-Palestijnse vredesproces verder kunnen beschadigen. Daarom hoopt de Palestijnse president, Yasser Arafat, dat het ondanks de oplopende spanningen tussen Bagdad en Washington nog zal lukken de Iraakse crisis vreedzaam op te lossen, “want daar heeft de hele wereld belang bij”.

Dit zei Arafat gisteravond na een gesprek van twee uur met premier Kok en de ministers Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) en Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) in het Catshuis.

In het op zijn verzoek gevoerde gesprek heeft de PLO-leider de stand van het vredesproces besproken en verslag gedaan van zijn recente overleg met de regering in Washington en, afgelopen weekeinde, in Ramallah, met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Albright. Ook heeft Arafat een toelichting gegeven op de missie die hij de PLO-gezant in Bagdad het afgelopen weekeinde naar Saddam Hoessein had laten maken om deze op te roepen mee te werken aan een snelle en vreedzame oplossing van de crisis.

Desgevraagd zei Arafat, die Irak zeven jaar geleden tijdens de Golf-oorlog steunde, dat hij Saddam Hoessein had verzocht de VN-resoluties aangaande wapeninspecties in Irak te respecteren. Arafat: “Ik vraag iedereen om VN-resoluties na te leven, ook de Israeli's.”

In het gesprek met Kok, Van Mierlo en Pronk heeft Arafat erop gezinspeeld dat veel Arabische staten een Amerikaanse militaire slag tegen Irak mede vrezen omdat dan de situatie in het Midden-Oosten instabieler zou kunnen worden en een machtsvacuüm zouden kunnen ontstaan waarvan Iran zou kunnen profiteren. De heel voorzichtige dooi in de relatie tussen Teheran en Washington geeft ook voedsel aan zulke vrees in het Midden-Oosten, zei een ambtelijke deelnemer aan het gesprek van gisteravond. Van Nederlandse kant was in het gesprek voornamelijk geluisterd, heette het.

De bleek-vermoeide PLO-leider, die moeite had met staan en die met een voordurend bevende onderlip een zieke indruk maakte, was gisteren in Den Haag aangekomen uit Madrid, waar hij met de Spaanse regering had gesproken. Net als afgelopen dagen bij andere Europese regeringsleiders had hij in het Catshuis gepleit voor een sterkere eigen rol van de Europese Unie - “zij aan zij met de VS” - in het Midden-Oosten. De PLO hoopt dat de EU de Israelische regering onder druk wil zetten om sneller te werk te gaan met de afgesproken ontruiming van land ten behoeve van de Palestijnen. “We moeten heel hard werken aan de verdediging van het vredesproces. Daarvoor hebben we steun nodig, ik vergeet de Nederlandse bijdrage daaraan niet. Dank, dank, dank daarvoor”, aldus Arafat.

Dat het vredesproces muurvast zit, erkende ook Kok, die dit “teleurstellend en frustrerend” noemde. Nederland blijft het vredesproces steunen, zowel politiek als economisch, dat wil zeggen ook de sociale en economische ontwikkeling in de Palestijnse gebieden, zei de premier. Nederland speelt met Frankrijk een belangrijke rol bij de economische opbouw van die gebieden (uit Den Haag kwam circa 40 miljoen gulden in 1997), zoals bij de aanleg van een vliegveld en een zeehaven in de Gaza-strook. Door tegenwerking van Israel, dat aan strenge veiligheidseisen vasthoudt maar volgens de PLO vooral beducht is voor Palestijnse concurrentie, is het al gereedgekomen vliegveld nog steeds niet in gebruik terwijl na jaren van planning en voorstudies zelfs nog niet aan de bouw van de zeehaven kon worden begonnen. Arafat hoopt dat Nederland politieke druk op Israel wil uitoefenen om daarin verandering te brengen. Hij wil zoiets op korte termijn ook gaan bepleiten bij de Franse president, Chirac. Kok volstond gisteravond op de persconferentie met te zeggen dat Nederland op dit terrein “volledig begrip” heeft voor de Palestijnse zorgen.

Arafat ontkende desgevraagd berichten als zou hij in verband met zijn zwakke gezondheid van plan zijn een opvolger te benoemen. “Het is aan de Palestijnse Nationale Raad om daarover te beslissen. Maar waarom zou ik met pensioen gaan? Ik blijf doorgaan”.