Volgens Washington: Irak beweegt maar lang niet genoeg

WASHINGTON/ BAGDAD, 5 FEBR. Irak begint door te krijgen dat zijn standpunt inzake de wapeninspecties door de Verenigde Naties onhoudbaar is. Dat zeggen Amerikaanse woordvoerders, die zich evenwel nog steeds niet optimistisch tonen dat Irak zich opmaakt de VN-inspecteurs overal onbelemmerd toegang te verlenen.

De Egyptische autoriteiten en de Amerikaanse televisiezender CNN meldden gisteren dat de Iraakse president Saddam Hussein bereid was een delegatie VN-wapeninspecteurs een maand lang toegang te geven tot acht zogeheten 'presidentiële plaatsen'. Het officiële persbureau INA meldde gisteren verder dat Saddam “heeft ingestemd met de essentiële elementen” in een boodschap van de Franse president Chirac, die hem was overhandigd door de Franse afgezant Bertrand Dufourq. Het Franse voorstel zou inhouden dateen wisselend aantal diplomaten de VN-inspecteurs begeleidt. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, maakte melding van een aanbod van Irak om 45 'presidentiële plaatsen' eenmalig te laten inspecteren op de aanwezigheid van verboden wapenmateriaal. De Russische president Boris Jeltsin ten slotte zei vanochtend dat het ergste voorbij is in de crisis met Irak, al erkende hij “dat we nog niet met zekerheid kunnen zeggen dat alles OK is”.

De Amerikanen, maar ook de Fransen en de Britten maakten duidelijk dat de huidige Iraakse aanbiedingen onvoldoende zijn. Maar de woordvoerder van het Witte Huis voegde daaraan toe dat dit “zeker aanwijzingen zijn dat de boodschap begint aan te komen”. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van “beweging naar een mate van erkenning dat het blokkeren van zogeheten presidentiële plaatsen onhoudbaar is”.

President Clinton onderstreepte gisteren eens te meer de voorkeur te geven aan “een ware diplomatieke oplossing”, maar vastbesloten te zijn Irak op welke manier dan ook het vermogen te ontzeggen om massa-vernietigingswapens te ontwikkelen.

Minister van Defensie William Cohen zei tegelijk dat Washington beoogt de VN-inspecteurs aan het werk te krijgen, “omdat dat een betere oplossing is dan militaire actie”. Voorts onderstreepte hij nog eens dat het niet Washingtons doel is Saddam Hussein te verwijderen, waartoe leiders in het Congres eerder op de dag hadden opgeroepen.

Cohen vertrekt zondag voor een rondreis door de Arabische Golfstaten, die Washington nodig heeft als uitvalsbases voor eventuele militaire actie tegen Irak. Minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright heeft zojuist een rondreis door deze landen afgesloten, maar alleen Koeweit heeft zich tot dusverre openlijk gecommitteerd.

Frankrijk heeft vandaag uitgesloten dat het op enigerlei wijze aan militaire actie zal deelnemen. Minister van Buitenlandse Zaken Hubert Védrine zei in een vraaggesprek met radio Europe 1 dat gebruik van geweld het probleem niet zal oplossen. Ook China uitte vandaag in een telefoongesprek met minister Albright opnieuw zijn bezwaren tegen militaire actie.

Het Witte Huis heeft een oproep van de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN tot een Olympisch Bestand voor de duur van de Winterspelen afgewezen. President Clinton, aldus zijn woordvoerder, laat door niets anders dan het nationaal belang leiden. (Reuters, AFP, AP)