Turkije stemt toch in met aanval VS op Irak

ANKARA, 5 FEBR. Na de verklaring van afgelopen weekeinde van premier Mesut Yilmaz dat Turkije “passieve noch actieve steun” zal verlenen aan een eventuele Amerikaanse militaire actie tegen Irak, is de stemming in Ankara nu volledig aan het bijdraaien. “Irak moet zich aan de afspraken met de Verenigde Naties houden, of anders de consequenties van een militaire aanval aanvaarden”, aldus Yilmaz gisteren.

De Turkse ommezwaai houdt verband met de nieuwe informatie over het arsenaal van 3.000 ton aan biologische en chemische wapens waarover het buurland Irak volgens de VS beschikt. De Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Mark Grossman en de vice-chef van de generale staven, Joseph Ralston, lieten die gegevens maandag in Ankara achter. Zij verzekerden ook dat de VS niet uit zijn op de val van de Iraakse leider Saddam Hussein, maar op de eliminatie van de massavernietingswapens. Het is dezelfde boodschap waarmee Washington momenteel de Arabische wereld aan zijn zijde probeert te krijgen.

Premier Yilmaz maakte gisteren in een speciale zitting van het Turkse parlement over de crisis tussen de VS en Irak duidelijk dat er inderdaad een veel grotere militaire dreiging van Irak uitgaat dan tot nu toe in Ankara werd aangenomen. Bagdad zou over raketten beschikken die ten minste Konya en Malatya in Centraal-Turkije kunnen bereiken.

In Ankara wordt sterk rekening gehouden met de mogelijkheid dat als de Amerikanen daadwerkelijk overgaan tot een militaire actie op Irak, Israel het eerste doelwit voor Iraakse vergeldingsaanvallen is, en dat het daarna de beurt is van Turkije. Ankara vreest dat een nieuwe crisis in het Midden-Oosten bovendien zal leiden tot een nieuwe leegloop van het Koerdische Noord-Irak, net als in 1991 na afloop van de Golfoorlog. Een half miljoen Iraakse Koerden sloeg toen op de vlucht naar de Turkse bergen.

Ankara heeft in navolging van Jordanië aangekondigd dat eventuele vluchtelingen in Irak zelf worden opgevangen. Door het leger, dat inmiddels massaal is samengetrokken in de grensstreek, wordt dan een bufferzone in Noord-Irak gecreëerd.

Vandaag wordt een begin gemaakt met de evacuatie van Turkse burgers uit Irak. Naar verwachting neemt de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Ismail Cem, vanavond zeker 100 mensen mee terug naar Turkije. Cem is in Bagdad in een laatste poging om het Iraakse bewind ervan te overtuigen dat de resoluties van de VN met betrekking tot wapeninspecties moeten worden nageleefd. Turkije is bereid om in ruil daarvoor te ijveren voor het opheffen van het internationale handelsembargo tegen Irak.

Turkije heeft sinds het instellen van het handelsembargo tegen Irak, voorheen de belangrijkste handelspartner, zeker 35 miljard dollar schade geleden. Dat is een van de belangrijkste redenen waarom Turkije zijn minister van Buitenlandse Zaken naar Bagdad heeft gestuurd om aan te dringen op een politieke uitweg voor de crisis. “Een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten zal met name Turkije treffen”, aldus vice-premier Bülent Ecevit, die juist voor het aanhalen van de banden met Irak is. Premier Yilmaz staat kritischer ten opzichte van het buurland.

Of Turkije de VS opnieuw zal toestaan de vliegbasis Inçirlik aan de zuidkust te gebruiken voor luchtaanvallen op Irak, moet volgens Yilmaz door het parlement worden beslist. Vooralsnog heeft Washington hier nog niet om gevraagd.