Schat: muziek van liefde en verlangen

Concert: Noord-Nederlands Orkest o.l.v. Richard Dufallo m.m.v. Pamela Mia Paul (piano), Lucia Meeuwsen, (sopraan) en Bernard Loonen (tenor). Werken van Gershwin en Schat. Gehoord: 4/1 Oosterpoort Groningen. Herh.: 5/2 De Harmonie Leeuwarden. Uitzending composities Schat: 28/2, Radio 4, 17 uur.

Peter Schat heeft de kleurrijkste dageraad van de jaren negentig gecomponeerd: De hemel. De twaalf aaneengesloten symfonische variaties van De hemel vormen een associatieve verklanking van een volledige zonnencirkel, van morgenschemering tot morgenschemering.

Deze compositie uit 1990, met haar lucide tintelende strijkers, haar orkestrale vallichten, de koperkleurige zonnenfakkels en de rituele stuwingen in het slagwerk, staat deze week opnieuw op het programma van het Noord Nederlands Orkest onder leiding van Richard Dufallo.

Peter Schat is vervuld van de ochtendstond, meer bepaald: van de eerste zonnenstralen van de komende eeuw. Samen met de Nieuwzeelandse componiste Jenny McLeod heeft Schat een etmaal durend muziekproject gelanceerd, Orfeo Mundi gedoopt, waarmee het volgende millennium moet worden onthaald. Te beginnen op de berg Hikurangi, waar de zonsopgang van de eerste dag van het derde na-christelijke millennium te zien zal zijn, zal de dageraad wereldwijd gevolgd worden met een estafette van muziek. Via Internet wil Schat de toon A telkens als een estafettestokje in een andere concertzaal laten binnenbrengen, om deze vervolgens te laten versmelten met het muziekstuk.

In Food for Love, gisteren in première gebracht door de opdrachtgever het Noord Nederlands Orkest, geeft Peter Schat alvast het goede voorbeeld. Ook dit werk begint en eindigt namelijk met de stemtoon A. In de tussenliggende tijd zingt een sopraan een gedicht van Ida Gerhardt over het hartstochtelijk verlangen een overleden geliefde weer te zien. Daarnaast zingt een tenor tekstuele natuurevocaties van Lucebert, waarna beiden tenslotte samen walsen door Shakespeare's If music be the food of love. Het is een muziekstuk over ogenschijnlijk onverenigbare ego's die zich kunnen vinden in een gedeelde liefde voor iets of iemand, gevat in welvende mijmeringen, toegeeflijke gebaren en vehemente uitbarstingen.

Food of Love kwam in de plaats van het eerder aangekondigde A short ride in a fast machine van John Adams. Het programma, met Gershwins Pianoconcert voor de pauze en twee stukken van Schat erna, kreeg hierdoor een waterhoofd, zij het één met deels verzorgde gelaatstrekken. Het Noord Nederlands Orkest heeft overduidelijk affiniteit met Schat. Food of Love werd gekoesterd, De hemel kreeg een vitale uitvoering. De krakkemikkige uitvoering van Gershwins concert daarentegen was geen schot kritisch kruit waard.